ၽွင်းတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းမိူင်းယႆ ဢဝ်လွင်ႈပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႂ်းပၢင်ၵုမ်သၽႃး ဢၼ်ၸတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းဝႃႈ ပဵၼ်သိုၵ်းၵၼ်မႃးၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းပီမႃးၵႄႈၼပ်ႉႁူဝ်လိူၼ် မၼ်းၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈ။

ပၢင်ၵုမ်သၽႃးဢၼ်ၸတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20/08/12 ၼၼ်ႉ ၸၢႆးႁၵ်ႉ (ၸၢႆးသီႇႁၵျေႃႇ) ၽွင်းတႅၼ်းၵူၼ်း မိူင်းမိူင်းယႆ ပႃႇတီႇ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SDNP) ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ်ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်သၽႃးဝႃႈ- ဝၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းတူၵ်း လူင်းဢဝ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ လူင်းလၢႆး မိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်တင်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃးၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်း တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယူႇ တိၵ်းတိၵ်း၊ ၵွပ်ႈသင်ဢမ်ႇၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ။

ၵဵပ်းၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းတႆး (ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇတေႃႉသူင်ႇ လူတ်ႉၾႆး) တွပ်ႇၵႄႈဝႃႈ- လွင်ႈပဵၼ်သိုၵ်းတေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 50-60 ပီယဝ်ႉလႄႈ ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 5-6 လိူၼ်ၵူၺ်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၵႄႈ လိတ်ႈဢမ်ႇလႆႈ၊ လွင်ႈၼႆႉတေၶတ်းၸႂ်ၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇဝႆး ဝႆးယူႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵႄႈလိတ်ႈ လႆႈပၼ်ႁႃလွင်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈ ပိုတ်ႇလုမ်းတူဝ်တႅၼ်းၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်။ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈပႃးၵွင်ႈၵႂႃႇမႃးပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႃႈလိၼ်ၵၼ်- ၼႆယဝ်ႉ။

ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း တၢင်တူဝ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းသေတွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ်မႃးဢမ်ႇ တၼ်းႁူႉတၼ်း ႁၼ်သေ မီးၵၢၼ်ယိပ်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉပူၼ်ႉပႅၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ၵၼ်မႃးလႄႈ လႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ်ၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶေႃႈတွပ်ႇသွင်ၾၢႆႇ ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ ၸၢႆးႁၵ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ -ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶေႃႈတွပ်ႇ ဢၼ်ႁၢၼ်ႉၸႂ်၊ လွင်ႈၼႆႉဢၢင်ႈသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်ထႅင်ႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉတူဝ် ၽူႈၵွၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်ဢမ်ႇမႃးတွပ်ႇပၼ် လႄႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ထၢမ်ထႅင်ႈ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈ ၼႄ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ထႅင်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထုၵ်ႇလီပႂ်ႉပႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵွပ်ႈဝႃႈဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇဢုပ်ႇ ဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်ယူႇၼႆႉ ပေႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ်ယူႇတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလွင်ႈငမ်း ယဵၼ်ဢၼ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇလႆႈ- ၼႆယဝ်ႉ။

ယူႇတီႈၽွင်းတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸၢႆးႁၵ်ႉ ၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းတွၼ်ႈထိုင်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ- လွင်ႈပဵၼ် သိုၵ်း ပဵၼ်သိူဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵိူတ်ႇမီးထႅင်ႈ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်ႉၶ ဢမ်ႇလႆႈယူႇၵတ်းၵတ်း ယဵၼ်ယဵၼ်။ ၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းပွတ်းမိူင်း သူႈမိူင်းဢွတ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းတႄႇႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းၼႃးၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁတ်း ၵႂႃႇႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းၼႃး၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း။ ပေႃးပဵၼ်လႆႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸႄႈဝဵင်း ထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၸူးတီႈပႃႇတီႇၽႂ် မၼ်းသေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ထႅင်ႈဝႆးဝႆး၊ ႁႂ်ႈလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ထိုင်တီႈထိုင်လႅၼ်- ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ လွင်ႈၸၢႆးႁၵ်ႉ ယူႇတီႈၽွင်းတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းမိူင်းယႆသေ ၼမ်းဢဝ်လွင်ႈပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ်ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်သၽႃးၼႆႉ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႈ ၵျေးမူင်ႇ ဝၼ်းထိ 21/08/12 ၵေႃႈဢွၵ်ႇ။

ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA သေသွင်ၾၢႆႇလႆႈယိုဝ်းၵၼ် တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 17/06/12 တေႃႇထိုင် 04/07/12 ၊ ပၢင်တိုၵ်း ၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈၽၢၵ်ႇလိူၼ်ၼႆႉ ၾၢႆႇတပ်ႉတႆးလႆႈထွၼ်ပၼ်တပ်ႉပၢင်သဝ်းဢမ်ႇယွမ်း 10 တပ်ႉ။

မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၵမ်ၵိၼ်းႁႂ်ႈတပ်ႉတႆးထွၼ်ပၼ်တႃႈသၢမ်ပူး (ၼမ်ႉပၢင်) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ် ႁႅင်းသိုၵ်းတူင်ႉၼိုင်ဝႆႉပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉမွၵ်ႈ 300 ။ ပေႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ ၼႃႈထႅင်ႈတႄႉ သဵင်ၵွင်ႈတိုၼ်းတႅၵ်ႇထႅင်ႈ- ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၸၢႆးလႃႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP/SSA လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။