ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိူဝ်းၺႃးႁုပ်ႈယိုတ်းတီႈလိၼ် ႁဵတ်းသဵၼ်ႈ တၢင်းဝၢင်းတေႃႈၵႅတ်ႉသ်/လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း လိပ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၼႃးလီလီ။

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပွတ်းၼမ်ႉၶမ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- တေႃႈလွတ်ႇၵႅတ်သ်ႉ/ၼမ်ႉမၼ်းလိပ်း ဢၼ်လတ်း ၽၢၼ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းတူင်ႈ ႁႆႈတူင်ႈၼႃး၊ လတ်းၼမ်ႉႁွင်ႈၼမ်ႉၵေး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၶုတ်း ၾင်လိုၵ်ႉ၊ ၶုတ်းၵႂႃႇၼိူဝ်လိၼ်သေ တေႃႉဢဝ်လိၼ်မႃးထူမ်ဝႆႉၵူၺ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ထူဝ်ႈ/ လူတ်ႉထႆၼႃး ၵႂႃႇထႆႁႆႈထႆၼႃး၊ ၵွပ်ႈၵူဝ်လိၼ်မၼ်း ယူတ်ႇလူမ်ႇၸူမ်ပႅတ်ႈ၊ တႃႇၵူၼ်းၵႂႃႇပႆၵူၺ်းၵေႃႈ ယင်းယၢပ်ႇ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၶဝ်လႃႈလီႈထူမ်ဝႆႉၵူၺ်း၊ ၵူၼ်းၸူမ်ဢုင်ယွၼ်ႉမၼ်းၵေႃႈ ယင်းမီးၵွၼ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႄႉတႄႉ- ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၶဝ်ဝႃႈတေၶုတ်းတၢင်းလိုၵ်ႉမွၵ်ႈ 8 ထတ်း/ပေႇသေ တေၾင်ၵႂႃႇၼႂ်းတူင်ႈႁႆႈ တူင်ႈၼႃး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉၾင်ၵႂႃႇတၢင်းလိုၵ်ႉမွၵ်ႈ 5 ထတ်းၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉႁဵတ်းၵႂႃႇၼိူဝ်လိၼ်ၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၶုတ်းလိုၵ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸဝ်ႈႁႆႈ ၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႈ တႃႇတေလုၵ်ႉၾင်ႇၼႆႉသေၶၢမ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၾင်ႇပုၼ်ႉယၢပ်ႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ- ၼႆယူႇ။ (လွတ်ႇတေႃႈၼမ်ႉမၼ်းလိပ်း ယႂ်ႇလိူဝ်တေႃႈၵႅတ်ႉသ်)။

ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇသုတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းလွတ်ႇတေႃႈ လတ်းၽၢၼ်ႇၵႂႃႇ။ ၶၢဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈၽွင်းၶၢဝ်းမႆႈပူၼ်ႉမႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈ ၼမ်ႉဢမ်ႇဢွၵ်ႇ၊ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈသူၼ်ၶဝ်သုမ်း တႄႉသုမ်းဝႃႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းၼႃးၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉၵေႃႈ မၢင်တီႈၼမ်ႉယိုင်ႈ ႁႅင်းၼႅၼ်ႇသေပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈလူင်းၼႃး။ မၢင်တီႈသမ်ႉဢမ်ႇမီးၼမ်ႉသေဢိတ်း၊ လိၼ်ၵႅၼ်ႇ၊ ၾူၼ်ၵေႃႈတူၵ်း ဢမ်ႇတူၵ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးပွတ်းတွၼ်ႈ ၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ တူၵ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလိူဝ်ၸႂ်- ဝႃႈၼႆ။

ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွတ်ႇတေႃႈၵႅတ်ႉသ်ၶဝ်ၵေႃႈ ပေႃးၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် မၢင်ပွၵ်ႈဢဝ်လူတ်ႉၵႃး ၶဝ်ႁေႃႈၽႃႇၺႃး သႂ်ႇတေႃႈလွတ်ႇၵႅတ်ႉသ်၊ မၢင်တီႈလွတ်ႇတေႃႈၸမ်ၶႂ်ႈပွင်ႇၵေႃႈမီး၊ ၶဝ်သမ်ႉဢမ်ႇၵုပ်း ၶိုၼ်းလီလီ၊ ဢဝ်ယၢင်မၢၵ်ႇတွႆးၵႂႃႇဢိုတ်း သႂ်ႇပႃႉသႂ်ႇၵူၺ်း။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်တီႈမႆႈၸႂ်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွတ်ႇတေႃႈႁူဝ်ႈ/တႅၵ်ႇ၊ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉမၼ်း လိပ်း/ၵႅတ်ႉသ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူဝ်ႈလႆဢွၵ်ႇ သေပဵၼ်ၾႆးလုၵ်ႉမႆႈ ပၼ်တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း- ဝႃႈၼႆ။

ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈပွတ်းတွၼ်ႈၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိူဝ်းၺႃးလွတ်ႇတေႃႈဝၢင်းၽၢၼ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇဝဵင်း ၵၢၼ်း၊ ၵွင်းၵၢတ်ႇ၊ မၢၼ်ႈတူင်ႈ၊ ၵုၼ်လူင်၊ ၼွင်ၵွင်ႈ၊ ၼွင်မႃႉလူင်၊ မၢၼ်ႈႁွင်းလူင်- ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တူင်ႈၼႃး ပွတ်းတွၼ်ႈ ၼၼ်ႉ ဢၼ်လုၵွႆၼမ် ပဵၼ်ပွတ်းဝဵင်းၵၢၼ်း၊ ၵွင်းၵၢတ်ႇ။ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၶိုၼ်းထႆ/ၵိူင် လိၼ်ႁႂ်ႈပဵၼ်တူင်ႈၼႃးၶိုၼ်း ၵေႃႈယၢပ်ႇ၊ ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇမႄးဢမ်ႇ ၸွႆႈပၼ်ၶိုၼ်းသင်- ၼႆယူႇ။