ၵူၼ်းမိူင်းလႃႈသဵဝ်ႈၺႃးၽေးၼမ်ႉၼွင်း လုသုမ်းၼမ်
ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉလုပ်ႇၼွင်းတီႈလႃႈသဵဝ်ႈသေ ႁူဝ်ႉႁိူၼ်း၊ ၽႃႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸွမ်းၾင်ႇၼမ်ႉ တွၼ် ၵူၼ်ႇလူမ်ႉလုၵွႆၼမ်။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၼမ်ႉယၢဝ်ၵေႃႈ ၼွင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဢမ်ႇၸႂ်ႉၵႂႃႇမႃးလႆႈ။

ၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈတီႈလႃႈသဵဝ်ႈ
မိူဝ်ႈၶိုၼ်းဝၼ်းထိ 08/07/12 ၊ ၼႂ်ဝၼ်းထိ 9 တႄႇယၢမ်းတဵင်ႈၶိုၼ်းလိုၵ်း 1 မူင်းထိုင် 3 မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၾူၼ် တူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇႁႅင်းလိူဝ်ၸႂ်သေ မႄႈၼမ်ႉတွၼ်ဢၼ်ႁူဝ်မၼ်းမီးတၢင်း လွႆသႃသၼႃ 2,500 (ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ) လႆလတ်း ၽၢၼ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၶူင်ႇႁိူဝ်းဝိၼ်၊ ၵႂႃႇၶဝ်ႈၼွင်ၸဝ်ႈၾႃႉ (ၸေႃႇပႂႃးၵၢၼ်ႇ) ၼၼ်ႉ လုပ်ႇၼွင်းထူမ်ႈပွၵ်ႉၵၢတ်ႇ (ၸေးတၢၼ်း)၊ ပၢင်ႇၵျွင်း၊ ၵွင်းသႃႇ၊ ပွၵ်ႉၸၢင်ႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼမ်ႉထူမ်ႈၵူၺ်း ပႆႇပေႃး၊ ႁူဝ်ႉဝၢင်းႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၸွမ်းၾင်ႇၼမ်ႉတွၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉမၢၵ်ႇ ဢုတ်ႇဝွၵ်းႁဵတ်းၵေႃႈ ၵူၼ်ႇလူမ်ႉပဵၼ်တႅဝ်းပဵၼ်တႅဝ်း၊ ႁိူၼ်းမၢင်လင် ဢၼ်ဢဝ်ႁူဝ်ႉႁဵတ်းၽႃ ႁိူၼ်းၸိူဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ ၺႃးၽေး ၼမ်ႉလုပ်ႇၼွင်းၼႆႉသေ မီးလွင်ႈလုသုမ်းၼမ်တႄႉတႄႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉၵူၼ်းယူႇၼမ်ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈမႃး၊ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇတၢင်းၼိူဝ်ၼမ်ႉလႄႈသင်၊ ၸွမ်း သွင်ၽၢၵ်ႇၶၢင်ႈ မႄႈၼမ်ႉတွၼ်လႄႈသင်၊ ပွတ်းတႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉလႄႈသင် မီးၵၢၼ်ပႅတ်ႈယုၵ်းယၵ်းၼမ်မႃး လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်လႄႈ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉလုပ်ႇၼွင်းၵေႃႈ တေႃႉဢဝ်ယုၵ်းယၵ်းလူင်းၵႂႃႇၶွၼ်ႈ ၶမ်တီႈ လဵဝ်ၵၼ်၊ ၵႂႃႇၶမ်တီႈၶူဝ်၊ တီႈႁူးလွတ်ႇတေႃႈ ဢၼ်လၼ်ႈလိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆ လႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈပွတ်းတွၼ်ႈ 3-4 ပွၵ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ- ဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းသေ မႄႈၼမ်ႉယၢဝ် ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းယႆ၊ လုၵ်ႉၾၢႆႇဢွၵ်ႇ လႆမႃးၸူးတၢင်း လႃႈသဵဝ်ႈ လုပ်ႇၼွင်း။ မႃးထူမ်ႈၶူဝ်ပွတ်းလႃႈသဵဝ်ႈလူင်သေ ၶမ်ႈဝၼ်းထိ 9 ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃး၊ လူတ်ႉၵႃးၸိူဝ်းတေႃႉတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႃႉ ၶဝ်လႆႈ ၵိုတ်းမူတ်း၊ ၼႆႉၵေႃႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းၼိူဝ်လွႆလႄႈ ၵူႈပီပူၼ်ႉမႃးၼမ်ႉဢမ်ႇတွၼ်ႉၼွင်းထူမ်ႈၸိူင်ႉၼႆ၊ ပီၼႆႉၺႃး ၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ (ၸီႇပိၼ်ႇ)ၶဝ်မႃးၵဵပ်းငိုၼ်းလၢႆလၢႆၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇမႃးၽဵဝ်ႈပၼ်ယုၵ်း ယၵ်း၊ ဢမ်ႇမႃးၶုတ်းယုၵ်းယၵ်း ဢွၵ်ႇသေ ၽဵဝ်ႈပၼ်မိူၼ်ၵူႈပီပူၼ်ႉမႃး။ တီႈပွၵ်ႉ 12 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼႃႈပွၵ်ႉ ၸၢႆးလႃႉၵျေႃႇတင်းၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းမႃးထတ်း တူၺ်းယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မႃးတူၺ်းလၢႆလၢႆၵူၺ်း၊ ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ ဢမ်ႇမႃးၽဵဝ်ႈပၼ်၊ ငိုၼ်းသမ်ႉမႃးၵဵပ်းယူႇၵူႈလိူၼ်၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၵိုင်ႇလုသုမ်းၸွမ်း ၼမ်ႉၵေႃႈလႆႈလုသုမ်း၊ ႁိူၼ်းယေးဢမ်ႇၵိုင်ႇၵွႆၵေႃႈၵွႆ- ၵူၼ်းလႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶၢင်းၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ၊ ၶၢဝ်ႇဢမ်ႇယိုၼ်ယၼ်လႆႈမီးဝႃႈ- မီးၵူၼ်းတၢင်းမိူင်းယေႃ-မိူင်းယၢင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၼႃးလႆႈ ၶၢမ်ႈၼမ်ႉ၊ ထုၵ်ႇသၢႆၼမ်ႉၼွင်းလုပ်ႇပတ်ႉလွင်ႈၵႂႃႇသေတၢႆပႅတ်ႈ- ဝႃႈၼႆ။
Tags: Environment, News
