ၼႃႈလိၼ်မၢႆ 4 မိူင်းလႃး ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၶိုင်ႈပီ၊ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၼမ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ၾၢႆႇသိုၵ်း၊ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 200 ပၢႆ တႅပ်းတတ်း တေသိုပ်ႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း။

လႅင်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းၵႃႉလႅၼ်လိၼ်တႆး-ၶႄႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ဝၼ်းထိ 11-15/07/12 (ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်း) ၸုမ်းမိူင်းလႃး (NDAA) ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၶွပ်ႈႁွပ်ႈ 6 လိူၼ် ဢၼ်ၸတ်းႁူၵ်းလိူၼ် 1 ပွၵ်ႈ တီႈလုမ်းလူင်ၼႂ်း ငဝ်ႈငုၼ်းမိူင်းလႃး။ မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် တႄႇၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း လူင်းထိုင်ၾၢႆႇ ၽွင်းငမ်းၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈဢိူင်ႇ၊ ၾၢႆႇသိုၵ်းၵူႈတပ်ႉၵွင်၊ ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၵူႈဢိူင်ႇၵူႈပိုၼ်ႉတီႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းမူတ်းမွၵ်ႈ 200 ပၢႆ။

ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ မီးၵၢၼ်တၢင်ႇၼႄၵၢၼ်ငၢၼ်းဢၼ်လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ်၊ တႅပ်းတတ်းၼႃႈၵၢၼ် တႃငၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ပၢင်ၵုမ်လႆႈတႅပ်းတတ်း တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၵႂႃႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ပေႃးဝၢႆးပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းတင်းၾၢႆႇပလိၵ်ႈ တေတႄႇလူင်း ပိုၼ်ႉတီႈ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်။ တေလူင်းသူၼ်းတုမ်သပ်း လႅင်း/ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈ ႁေႃၵူႈႁိူၼ်း၊ ၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈဢိူင်ႇ ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 ၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵူႈလင်ႁိူၼ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်း 5 လွင်ႈ- 1.တေဢမ်ႇၽုၵ်ႇယႃႈ၊ 2.တေဢမ်ႇႁုင်တူမ်ႈယႃႈ၊ 3.တေဢမ်ႇတေႃႉသူင်ႇ ယႃႈ၊ 4.တေဢမ်ႇၵႃႉၶၢႆယႃႈ၊ 5.တေဢမ်ႇသူႇၵိၼ်ယႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။

“သင်ဝႃႈတိုၵ်ႉႁဵတ်းယႃႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈၸွမ်းၼင်ႇဝႃႈမႃး 5 ပိူင်ၼၼ်ႉယူႇ ဢမ်ႇဝႃႈသင်ၶရႁၼ်း၊ ဢမ်ႇဝႃႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ ဢမ်ႇဝႃႈပဵၼ်ၽႂ်၊ လုၵ်ႈလၢင်းၽႂ်၊ မူႇၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ တၵ်းတေၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇ ပၵ်းပိူင်ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 မီးဝႆႉ ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃ- လႅင်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းၵႃႉလႅၼ်လိၼ် ဢၢင်ႈဢိင်ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းမိူင်းလႃးလၢတ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈပူင်ၵႂၢမ်းတိုၵ်းသူၼ်းၽူႈမီး ၸၼ်ႉၵူႈၸၼ်ႉ ၸၼ်ႉဝႃႈ- ႁႂ်ႈၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇဢွမ်ႇလွမ်ႈၽွမ်ႉၵၼ်၊ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁႂ်ႈၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ် သၢၼ်မိုဝ်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ၊ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆ တႃႇႁဝ်းမၼ်ႈၵိုမ်းၵႅၼ်ႇၶႅင်ယိုၼ်းယၢဝ်း ၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇမီး။ ပိူဝ်ႈတႃႇၼႃႈလိၼ်မၢႆ 4 ႁဝ်းတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵူႈၾၢႆႇၵူႈၸၼ်ႉ ၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်- ဝႃႈၼႆ။

တင်ႈတႄႇႁူဝ်ပီ (2012)ၼႆႉမႃး ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 မီးၵၢၼ်တိၺွပ်း ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈတင်းၵူၼ်းၶၢႆ ယွႆႈမႃးတႃႇ သေႇ၊ ထိုင်မႃးဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/06/12 ၼႆႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸုမ်းမိူင်း လႃးလူင်းၵူတ်ႇသွၵ်ႈထဵတ်ႈထတ်းတႄႉတႄႉ ဝႃႈဝႃႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် တိလႆႈ ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈ/ၵႃႉၶၢႆယွႆႈဝႆႉတင်းမူတ်းမွၵ်ႈ 300 ပၢႆ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိၼ်ယႃႈတိတ်းယႃႈၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်မႃး တိုတ်းယႃႈပၼ်ၵူၺ်းပႆႇပေႃး၊ လႆႈပၼ်ပႃးတၢင်းႁူႉၶဝ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၽေးယႃႈမဝ်းၵမ်- ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 မီးဝႆႉဝႃႈ- ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈယွႆႈ မီးတူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 5 ပီၶိုၼ်ႈၼိူဝ်၊ ယိင်ႈၶူဝ်းၶွင်ယႃႈ မဝ်းၵမ်ၼမ်ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ယိင်ႈတၢင်းၽိတ်းၼၵ်းလိုၵ်ႉ။ ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈသမ်ႉ ပေႃးတိလႆႈ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတီႈဢေႇ သုတ်းတူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 6 လိူၼ်၊ ပေႃးတိလႆႈပွၵ်ႈ 2 တူတ်ႈတၢမ်ႇ ၶွၵ်ႈ 1 ပီ၊ ပေႃးတိလႆႈပွၵ်ႈထိ 3 တေထုၵ်ႇလိုပ်ႈဢွၵ်ႇ/ ဢမ်ႇပၼ်ယူႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်မၢႆ 4 - ဝႃႈၼႆ။

ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/06/12 မိူင်းထႆးမီးပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇတီႈၼိုင်ႈ။ မီးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၾၢႆႇသိုၵ်းထႆး ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်းမၢႆ 3 ၊ တင်းၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းမူတ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 130 ပၢႆ။ ၸိၼႄးဝႃႈ - ၸုမ်းမိူင်းလႃး၊ ၶွမ်ႊပၼီႊ ႁူင်ပင်း၊ ၸၢဝ်ႇဝူၺ်ႉ (ၸဝ်ႈၶွင်ပၢင်လွင်း/ၶႃႊသီႊၼူဝ်ႊ တူၼ်ႈၽိုင်ႈ မိူင်းလၢဝ်း) တင်း ၸုမ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉလႄႈ ၸုမ်းဝႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်။

လႅင်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းၵႃႉ ဢၢင်ႈဢိင်ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၽူႈမီးၸၼ်ႉမိူင်းလႃးသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်း ဢၼ်ထႆးႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/06/12 ။ တိုၼ်းပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ၶွပ်ႈ 6 လိူၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ဢၼ်တိုၼ်း ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃးတႃႇသေႇၵူၺ်း။ လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈၼႆႉ တိုၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်း၊ ႁဝ်းတိုၼ်းတႄႇၽဵဝ်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1992 သေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ် ပိုၼ်ႉတီႈႁၢမ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်မိူဝ်ႈပီ 1997 ၊ ၸုမ်းလုမ်ႈၾႃႉၶဝ်ၵေႃႈလႆႈ မိူဝ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းသေ ပိုတ်ႇႁူင်းႁေႃၼႄပိုၼ်းယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈမိူင်းလႃး- ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢွၼ်ၵၼ်တိတ်းၸပ်းယႃႈ မႃးၼမ်၊ မိူဝ်းၼႃႈမႃး ပေႃးၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်တိတ်းယႃႈတိၵ်းတိၵ်း ပိူဝ်ႈတႃႇႁႃၵူၼ်းမႃးပုတ်ႈတႅၼ်း ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေယၢပ်ႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်မၢႆ 4 တေလုၼဝ်ႈၵႂႃႇ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်မၢႆ 4 ၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ လွင်ႈယႃႈၼႆႉႁဝ်းတေလႆႈသႂ်ႇၸႂ်တႄႉတႄႉ- လႅင်ႇၶၢဝ်ႇဢိင်ဢၢင်ႈၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸၼ်ႉသုင် မိူင်းလႃး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 30/11/2011 ပူၼ်ႉမႃး ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸုမ်းမိူင်းလႃးတင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ၶိုၼ်ႈ ၵူတ်ႇႁိူဝ်းလမ်း ၼိုင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ ၸွတ်ႇတီႈတႃႈႁိူဝ်းသူပ်းလူၺ်၊ တိလႆႈ ၵူၼ်း 5 ၵေႃႉလႄႈ သၢၼ်တင်ႈတူၼ်ႈ (ပိူဝ်ႈတႃႇႁုင်ႁဵတ်းယႃႈ) တင်းမူတ်း 12 တၼ်ႊ။