ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (Shalom Foundation) လႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈ ၸူးၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၶဝ် ႁႂ်ႈတႅပ်းတတ်းပဵၼ်မၢႆမီႈ လွင်ႈႁႂ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်းပဵၼ်ၶၢဝ်း ယၢမ်းႁူင်းႁဵၼ်း။

ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15/06/12 ၻွၵ်းတိူဝ်ႊမျႃႉဢေး ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇပၺ်ႇၺႃႇ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ) ႁဵတ်း ပၢင်သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈ ၶၢဝ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ- တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်း တင်ႈတႄႇၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ၸၼ်ႉ 1-2 ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တေၸႂ်ႉသွၼ်ၼွၵ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁူင်းႁဵၼ်းၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈဝႃႈထိ 1 လိၵ်ႈမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၵၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈတင်းမိူင်း၊ ထိ 2 လိၵ်ႈဢိင်း ၵလဵတ်ႈ ပိူၼ်ႈၸႂ်ႉတင်းလုမ်ႈၾႃႉ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် တေဢဝ်လိၵ်ႈလၢႆး 2 ၽႃသႃၼႆႉႁဵတ်းလၵ်းမၼ်း- ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇလိၵ်ႈလၢႆးတႆးၼၼ်ႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 24/06/12 တင်းၾၢႆႇသင်ၶ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇတႆး 5 တူၼ်- တင်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈတႆး (တႃႈၵုင်ႈ) ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တီႈတႃႈၵုင်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆး။ ပၢင်ၵုမ်လႆႈၸႂ်တႅပ်းတတ်း/တုၵ်းယွၼ်း 3 ၶေႃႈ- 1.ႁႂ်ႈလႆႈဢဝ် ပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆး ၸဝ်ႈသၢႆမိူင်းတႅမ်ႈဝႆႉပဵၼ်ပပ်ႉႁဵၼ်းၼႂ်း ႁူင်းႁဵၼ်း၊ 2.ႁႂ်ႈလႆႈသွၼ်ႁဵၼ်းၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ႁဵၼ်းၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း၊ 3.တေဢဝ်လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႆႉၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း တႅပ်းတတ်းၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ပတ်း ပိုၼ်ႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈ၊ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊ ၵတ်ႉသ်။

ပပ်ႉၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်ငဵင်းၽၢဝ်ႊတေႊသျိၼ်ႊ (Shalom Foundation) ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် မၢတ်ႊၶျ် (2012)ၵေႃႈ တိုၵ်းသူၼ်းလၢတ်ႈလွင်ႈ ထုၵ်ႇလီသွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလၢႆလၢႆ ပိူင်။ ပိူင်လူင်မၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၢၼ်ႈဢမ်ႇတၢပ်ႈၵူဝ် လွင်ႈဢဝ်လိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸႂ်ႉႁဵၼ်းသွၼ်ၼႂ်း ႁူင်းႁဵၼ်း။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၼႆႉ လႆႈၸႅၵ်ႇပၼ်ၽွင်းတႅၼ်း တင်း 3 သၽႃး (သၽႃးၸႄႈမိူင်း/ၸၢဝ်းၶိူဝ်း/ၵူၼ်းမိူင်း)သေ တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ ၽွင်းတႅၼ်းၶဝ် တၢင်ႇလၢတ်ႈတုၵ်းယွၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ႁႂ်ႈမီးၶေႃႈတႅပ်း တတ်း လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆး ၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႆႈႁဵၼ်းသွၼ်ၼႂ်းၸူဝ်ႈမူင်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ၸၼ်ႉ 1 လႄႈ2 ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈသပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ- လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးဝႃႈလႆႈႁဵၼ်းၸွမ်းၵႂၢမ်းပေႃႈမႄႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ပိူဝ်ႈတႃႇသိုပ်ႇ ႁဵၼ်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈတေငၢႆႈမႃး၊ တေပဵၼ်ၶူဝ်ၵၢႆႇပၼ်ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေႁူႉလိၵ်ႈမၢၼ်ႈမႃး။ လွင်ႈၼႆႉ လိူဝ်သေၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၶႂ်ႈ သွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉ ၸုမ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ပၢႆးသႅၼ်ႉလႄႈ ၾိင်ႈထုင်း ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း UNESCO တင်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈၽွမ်ႉ ႁူမ်ႈ UN ၵေႃႈတိုၼ်းၼႄႉၼမ်းပၼ်ႁႅင်းဝႆႉ- ဝႃႈၼႆ။

ပၼ်ႁႃမိူဝ်ႈလဵဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းၼုမ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းယူႇၸၼ်ႉငဝ်ႈ ဢမ်ႇသိုပ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈသေဢွၵ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းပႅတ်ႈမီး တင်းၼမ်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈပေႃးမႃးၶဝ်ႈႁဵၼ်း ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ၊ ၶူးၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉၵႂၢမ်းၸၢဝ်း ၶိူဝ်း၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတင်းၶူးသွၼ်လၢတ်ႈ တေႃႇၵၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ်ၵၼ်။ ဢၼ်ၶဝ်ႈၸႂ်ပွင်ႇၵႂၢမ်းၵၼ် ၵူၺ်းမီး ၸိူဝ်းပဵၼ် မၢၼ်ႈလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်း ဢမ်ႇႁူႉၵႂၢမ်းတႆးၵူၺ်း- ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးဝႃႈလႆႈႁဵၼ်းၽႃသႃတူဝ်ၵဝ်ႇ မီးပိုၼ်ႉထၢၼ်လီငၢမ်းယဝ်ႉသေ သိုပ်ႇႁဵၼ်းၽႃသႃထိ 2 မၼ်းငၢႆႈ၊ ၽိူဝ်ႇတေဢဝ်ၽႃသႃၵႂၢမ်း လၢတ်ႈထိ 2 မႃးတဵၵ်းသွၼ်တိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉ တႃႉဢဝ်ၽႃသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈထိ 1 သွၼ်ၵႂႃႇၵွၼ်ႇ တေငၢႆႈလိူဝ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸိုင်ႈမိူင်းယႂ်ႇလူင်ႁိမ်းႁွမ်းၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇဝႃႈမိူင်းၶႄႇ၊ ဝႅတ်ႉၼၢမ်း၊ ၵမ်ႊၿူႊၶျႃး၊ မိူင်းထႆးၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ် 2 ၽႃသႃၸွမ်းၵၼ်၊ ၽႃသႃဢၼ်ၸႂ်ႉတၢင်း ၵၢၼ် လႄႈ ၽႃသႃဢၼ်ၸႂ်ႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတူင်ႇတၢင်ႇၽႂ်မၼ်း။

ၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ်လွၵ်းလၢႆးၼႆႉ မိူင်းၵမ်ႊပူးၶျႃး လီလိူဝ်တၢင်ႇမိူင်း၊ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ် ၽႃသႃၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၽႂ်မၼ်း တင်းၽႃသႃၶမဵၼ်။ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ 1 ႁဵၼ်းသွၼ်ၽႃသႃၽႂ်မၼ်း 80%၊ ၽႃသႃၶမဵၼ် 20% ။ ၸၼ်ႉ 2 ၽႃသႃၽႂ်မၼ်း 60%၊ ၽႃသႃၶမဵၼ် 40% ။ ၸၼ်ႉ 3 ၽႃသႃၽႂ်မၼ်း 30%၊ ၽႃသႃၶမဵၼ် 70% ။ ပေႃးၸၼ်ႉ 4 မႃး ၽႃသႃၶမဵၼ် 100% ၊ ၽႃသႃၽႂ်မၼ်းဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ လွၵ်းလၢႆးၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸွမ်းလႆႈငၢႆႈ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ၼႂ်း 6 ၸႄႈမိူင်း မိူဝ်ႈပီၵၢႆၼၼ်ႉ (ဢမ်ႇပႃး မိူင်းယၢင်းလႅင်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဢမ်ႇၶႅမ်ႉ) လႆႈႁၼ်ဝႃႈ- ၸၼ်ႉ 1 ၼႆႉ ၸႂ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ဢၢၼ်ႇ လိၵ်ႈ ၵမ်ႈၼမ်ဢၢၼ်ႇလႆႈယူႇ၊ ထၢမ်ဝႃႈၸွင်ႇပွင်ႇၸႂ် သမ်ႉဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်၊ ဢၼ်ပွင်ႇၸႂ်မီး 7% ၵူၺ်း။ ၸၼ်ႉ 2 ပွင်ႇၸႂ်မီး 3% ၊ ၸၼ်ႉ 3 မီး 6% ၊ ၸၼ်ႉ 4 မီး 7%၊ ယင်းဢမ်ႇလၢတ်ႈလႆႈလီ၊ ဢၼ်လၢတ်ႈလႆႈ လီမီးဢေႇ။

ၵွပ်ႈၼၼ် ၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ ႁႂ်ႈႁဵၼ်းသွၼ်ၽႃသႃၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်းပဵၼ်ယႂ်ႇၵႂႃႇ၊ ၽႃသႃလိၵ်ႈ မၢၼ်ႈၼႆႉ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈယဝ်ႉၸၼ်ႉၼိုင်ႈ ၸင်ႇႁဵၼ်းသွၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ၽႃသႃၸၢဝ်းၶိူဝ်းသမ်ႉ လူတ်းယွမ်း တိၵ်းတိၵ်း ႁဵတ်းၸွမ်းလွၵ်းလၢႆးၼႆႉ တေသၢင်ႇထုၵ်ႇသုတ်း။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈသူင်ႇ ၶူးသွၼ်ၵႂႃႇ သွၼ်ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶဝ်ၸိုင် ႁႂ်ႈသူင်ႇၶူးသွၼ်ၸိူဝ်းမေႃ 2 ၽႃသႃၼၼ်ႉၵႂႃႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇသူင်ႇၵႂႃႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပဢူဝ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းပဢူဝ်း၊ သူင်ႇၵႂႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃလၢတ်ႈၽႃသႃၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼၼ်ႉ- ၼႆယဝ်ႉ။