ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS တေၶတ်းၸႂ်ၽိုၼ်ႉၽူး ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်၊ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်။ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ RCSS ၵူၺ်း ပိူင်လူင်မၼ်း ယူႇတီႈၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတင်းမူတ်း၊ ယူႇတီႈႁႅင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း RCSS တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-ယူႇတီႈ RCSS သေ တေၶတ်းၸႂ်ၽိုၼ်ႉၽူႈၶိုၼ်း ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်၊ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈတူၺ်းၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်သေ လႆႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမႃးၼႂ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 1947 ၊ တႅမ်ႈဝႃႈ- ပေႃးတဵမ်သိပ်းပီယဝ်ႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈယူႇႁူမ်ႈႁွမ်းၸွမ်းၵၼ်ၵေႃႈ ၽၢတ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈ။ ၽိူဝ်ႇမႃးတူၺ်း ဢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်တၢင်ႇယိုၼ်ႈၵမ်းၼႆႉသမ်ႉဝႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ၊ ၼႂ်း 2008 ၵေႃႈဝႃႈၼၼ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် လွင်ႈၼႆႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်၊ မၼ်းဢမ်ႇမႃးယႃႉတၢင်းမုင်ႈမွင်း RCSS ၶႃႈႁႃႉ?။

တွပ်ႇ-လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ RCSS ႁဝ်းၵူၺ်း။ ပေႃးဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းဝႃႈတႄႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁဝ်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းယူႇ ဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈမၼ်းဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈၶွပ်ႇ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼႆ မၼ်းတေႁပ်ႉၵၼ်ယၢပ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းတေမႃးဢိင်ၼိူဝ်ႁႅင်းၽွမ်ႉႁဝ်းၶႃႈ။


မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးပဵၼ်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေသီႊ၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ဢဝ်သဵင်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ဝႃႈ။ ပေႃးမီးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပေႃးမီးသၽႃးမႃး ပိူၼ်ႈဢဝ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သေတႅပ်းတတ်းၵူၺ်း၊ ၼႂ်းသၽႃးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈႁၼ်ၵၼ်ယူႇ ၽႂ်ႁႅင်းၼမ်၊ ၽႂ်မီးသဵင်ၼမ်၊ ၽႂ်မီးတႅၼ်းၽွင်းၼမ်၊ ၽႂ်မီးတီႈၼင်ႈၼမ်ၵေႃႈမၼ်းပေႉ။


ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ တႃႇႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈပေႃးၽိုၼ်ႉၽူး ႁဵတ်းၸွမ်းလႆႈၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်၊ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်၊ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈယၢမ်ႈမီးပိုၼ်းမႃးၼၼ်ႉ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးပဵၼ်တႄႉ၊ ႁႂ်ႈပေႃးသႂၢင်းၸႂ်မၼ်းၶိုၼ်းလႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ  မၼ်းဢိင်ၼိူဝ်ႁႅင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈႁဝ်း၊ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတႄႉတႄႉ။ ႁႅင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈႁဝ်းၼႆႉ တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉ၊ တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇဝႃႈၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢမ်ႇဝႃႈၼွၵ်ႈမိူင်းတႆး ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈၵွင်ႉၵၼ်၊ ပဵၼ်သဵင်လဵဝ်ၵၼ်။ ဢမ်ႇဝႃႈပႃႇတီႇႁဝ်း၊ တပ်ႉသိုၵ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇႁဝ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈဝူၼ်ႉ တေလႆႈၵွင်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပိူၼ်ႈဢဝ်ႁႅင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈသေ သူႈၵၼ်ၵူၺ်း။


တႃႇၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉၵေႃႈပႃး တပ်ႉသိုၵ်းႁဝ်း၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းႁဝ်း၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပႃးယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၼႆႈသေ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းၽိူမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႅင်း ၶႂၢၵ်ႈၵႂႃႇပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်ၶၵ်ႉၸိုင် ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃးႁဝ်းၶႃႈ တေၸၢင်ႈသူႈလႆႈယူႇ။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ႈႁႃၵၼ်၊ ၽွမ်ႉၵၼ်မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃ ဢွၵ်ႇသဵင်လဵဝ် ယိပ်းမိုဝ်းၵၼ်မၼ်ႈတိုင်ႈတိုင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈတေၸၢင်ႈၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ပေႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးတေႃႈလဵဝ် ငဝ်းလၢႆးမၼ်းၵေႃႈပၼ်မႃးယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မၼ်းတေပဵၼ်ယူႇၵူၺ်းၶႃႈ။


(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေၸတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ပိူဝ်ႈတႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈ)။