ပၢင်ၵုမ် သိုဝ်ႇၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းႁဵတ်း တီႈၸႄႈဝဵင်း တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇၵုမ် 30 ပၢႆ။


ဝၼ်းတီႈ 20/06/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ထိုင် ဝၢႆးဝၼ်း ယူႇတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇ  ၵုမ် လွင်ႈသိုဝ်ႇၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇတႄႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်း ႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃး၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၼ်ႁႃဢၼ် လွင်ႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႆႈႁူပ်ႉထူပ်း၊ လွင်ႈၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊလႄႈ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်း သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ(Media) ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ  21 Century Hotel   ပွၵ်ႉပီႇတေႃႇတႃႇ ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။

ၸၢႆးမိူင်း ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ တေႃႈလဵဝ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ႁဵတ်းယူႇၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေ ႁဵတ်းႁိုဝ် ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ႁဵတ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇမႃးလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် ပၼ်ႁႃယူႇၼႆႉ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ တေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵႂႃႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇမီး ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းၸိူင်ႉၼႆသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်မႃး” ဝႃႈၼႆ။


ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် သိုဝ်ႇၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ တွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ် ၸၢႆးၵျေႃႇၺုၼ်ႉ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဢုပ်ႇၵုမ်ၼႄ လွင်ႈငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းယၢမ်းလဵဝ်လႄႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ၸၢႆးၼွင်ႉ ၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဢုပ်ႇၵုမ် လွင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးလႄႈ လွင်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ထိုင်မႃး တွၼ်ႈဝၢႆးဝၼ်းသမ်ႉ ၸၢႆးၸိုၼ်ႈ တီႇတီႇသူင်ႇ ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇသႅၼ်ပၢႆး ဢုပ်ႇၵုမ်လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ သိုဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း ၼႂ်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်းတၢင်း ယိူင်းၸူးၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။


ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၼႆႉ မီးတူဝ်တႅၼ်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ၊ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်၊ ၸုမ်း EPRP ၶူင်းၵၢၼ်ငဝ်ႈတိုၼ်းငမ်းယဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၸုမ်း We Are Tai ၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး T.Y.O ၊ ၸုမ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် ၶၢဝ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း (NRC)၊ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ (SSWDO) ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။


ယိူင်းဢၢၼ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ၶဝ်ႈၸႂ်ပွင်ႇၸႂ်ပၼ်သိုဝ်ႇလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇပေႃးတေတူင်ႉၼိုင် လွတ်ႈလႅဝ်းလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းၶၢဝ်ႇ၊ ဢဝ်ၶၢဝ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ႁႂ်ႈၶိုတ်းတၢၼ်းၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ဝႃႈၼႆ။


တႃႇပဵၼ်မႃး ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် သိုဝ်ႇၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်း Burma News Internationl ၊ EU လႄႈUNESCO ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႉထႅမ်ၸွႆႈ ဝႃႈၼႆ။