ပၢင်ၵုမ်ႁိုဝ်ပၢင်သွၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵပ်းသၢၼ် ဢၼ်ၸုမ်း EBO ဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၊ ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 10 ၸုမ်း- လွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၽူႈၵွၼ်းလုမ်း PI ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ထၢမ်-လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် မိူဝ်ႈၼႆႉၼႆႉ သပ်းလႅင်းပၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၼႆႉႁွင်ႉဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်လုမ်းၵပ်းသၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ပၢင်ၵုမ်ၶွင်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵပ်းသၢၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 9 ။ ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ယူႇတီႈလုမ်း EBO လႄႈ လုမ်း CPcs ဢၼ်မီးငဝ်ႈငုၼ်းတီႈ ၵမ်ႊၿေႃႊၻီႊယိူဝ်ႊ ၶဝ်ႁူမ်ႈၵၼ်သေမႃးႁဵတ်း။ ပွၵ်ႈၼႆႉ ဢၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈမီးယူႇ 10 ၸုမ်း ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉထိုင် NCA (ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း) ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉဢမ်ႇလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းထိုင် NCA ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း၊ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။


မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ပႆႇလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း။ တီႈတႄႉမၼ်း ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈမွၵ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မူႇၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉ တီႈတႅမ်ႇသုတ်းမၼ်း ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းၶဝ်၊ တင်းမူတ်းမီးယူႇ 15 ၸုမ်း။ ၼႂ်း 15 ၸုမ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ဢၼ်ပႆႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈမီးၸုမ်းၸိူဝ်း ၸုမ်းပီႈၼွင်ႉဝႃႉ၊ ၸုမ်းမိူင်းလႃး၊ ၸုမ်းၼႃႇၵ၊ ၸုမ်းၶၢင် KIO ၊ ၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ႈပႃး။ မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းမွၼ်း NMSP ၼႆႉၵူႈပွၵ်ႈၶဝ်ႈပႃး၊ ၵူၺ်းၵမ်းၼႆႉသမ်ႉဢမ်ႇပႃး၊ တင်းမူတ်းမီးယူႇ 15 ၸုမ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈမႃး 10 ၸုမ်း။


ထၢမ်-ၸုမ်းဢၼ်ပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၼႆႉ တေမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶႃႈႁႃႉ?။


တွပ်ႇ-ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ပေႃးဝႃႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ မၼ်းမီးသုၼ်ႇတႃႇတေပိုတ်ႇလုမ်းလႆႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ SSPP လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆ ၶဝ်ၵေႃႈလႆႈမႃးပိုတ်ႇလုမ်း တီႈတူၼ်ႈတီးယဝ်ႉ၊ ၶဝ်တိုၼ်းလႆႈမႃးၶဝ်ႈၸွမ်း။ လႆႈမႃးၶဝ်ႈၸွမ်းသေ မီးသုၼ်ႇတႃႇတေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း၊ လႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၵူႈပိူင်။ ဢၼ်ယူႇတီႈ EBO သေၵမ်ႉၸွႆႈၵေႃႈ ၶဝ်လႆႈႁပ်ႉၸွမ်းတင်းမူတ်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်း ဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA လႄႈ ႁဝ်းလႆႈယူပ်ႈယွမ်းၸွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးသင်သေပိူင်။


ထၢမ်-လွင်ႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်သင်ၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-လွင်ႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈၶဝ်ၵေႃႈပဵၼ်သိုၵ်း၊ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမတေႃႇၵေႃႈပဵၼ်သိုၵ်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ၶဝ်ပဵၼ်သိုၵ်းၼင်ႇၵၼ် သမ်ႉယူႇၸွမ်းၵၼ်၊ သမ်ႉပဵၼ်သိုၵ်းဢၼ်ၽိတ်းၵၼ်မႃးတႃႇသေႇ ယူႇၸွမ်းၵၼ်ၼႆ မၼ်းၸၢင်ႈၽိတ်းၵၼ်။ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေဢမ်ႇလႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ်၊ ပေႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ်မႃးၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ၵၼ်၊ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ထီႉၼိုင်ႈ။


ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမူႇၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉႁဵတ်းပုၼ်ႈတႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၶဝ်ၵေႃႈလူဝ်ႇလႆႈမႃးလၢတ်ႈၼႄ- ႁဝ်းၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးတေပွင်ႇၸႂ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၸမ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉမီးၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇတေမႃးသပ်းလႅင်းၼႄ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေမီးလွင်ႈသိူၵ်ႈသမ်ႇဢၼ်လီတေႃႇၵၼ် တင်းၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တင်းမူႇၸုမ်းၵူႈတီႈတီႈ၊ ဢမ်ႇဝႃႈပဵၼ်မူႇၸုမ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ဢမ်ႇဝႃႈပဵၼ်မူႇၸုမ်း NGO ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈၸႂ်ၵၼ်။


လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးၼႃႈတီႈၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁိုဝ်ႉ၊ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁိုဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈသိူၵ်ႈသမ်ႇၵၼ်သေ ႁႂ်ႈမီးတၢင်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်။ ယိုင်ႈႁဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်၊ ယိုင်ႈႁဝ်းတေဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ်၊ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ်ၵေႃႈ တႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေပဵၼ်မႃး။


ထၢမ်-ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်သေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ၾၢႆႇမိူင်းတႆးၵေႃႈဢမ်ႇမႃး။ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈၸွင်ႇမႃးၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူဝ်ၶဝ်ဢမ်ႇမႃးၼႆသေတႃႉၵေႃႈ မီးၵူၼ်းၶဝ်မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းယူႇၼႆ ႁဝ်းလႆႈႁူႉၸိူင်ႉၼႆ။ ႁဝ်းတေလႆႈဝႃႈမၼ်းၵေႃႈပဵၼ်ဢၼ်လီယူႇ။


ထၢမ်-ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်းၼႆႉ တေဢုပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇႁူဝ်ၶေႃႈသင်လၢႆလၢႆၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-1.ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵပ်းသၢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းသမ်ႉပေႃးတေတိူဝ်းတွၼ်းမႃးၼႆႉ တေလႆႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ႁႂ်ႈပေႃးလီသေဢွၼ်-တွၼ်းသေၵဝ်ႇၼႆႉ တေလႆႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ 2.ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶၵ်ႉၵၢၼ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းမႃးႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းၶိုၼ်ႈသင်ႉၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လႆႈမႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်း။


ထၢမ်-ပွၵ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်ၸုမ်းမွၼ်းၶဝ်ဢမ်ႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸုမ်းၸတ်းမၼ်းပဵၼ်ၸုမ်း EBO လႄႈ တေလႆႈထၢမ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ EBO ၶဝ်။


ထၢမ်-ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈလၢတ်ႈသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလၢတ်ႈၼႆႉ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇႁဝ်းလၢတ်ႈၼႂ်းပၢင်ပိုတ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵပ်းသၢၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းမိူၼ်ၵၼ်တင်းၽွင်းတၢင်ဝၢၼ်ႈၽွင်းတၢင်မိူင်း။ ၽွင်းတၢင်ဝၢၼ်ႈၽွင်းတၢင်မိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ တင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵပ်းသၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉ မၼ်းပိူင်ႈၵၼ်ၼႆႉမၼ်းယႂ်ႇလႄႈလဵၵ်ႉၵူၺ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်မူတ်း။


ၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉပဵၼ် 1.တေလႆႈတၢင်တူဝ်ဝၢၼ်ႈၽႂ်မိူင်းမၼ်း၊ မူႇၽႂ်ၸုမ်းမၼ်း။ 2.တေလႆႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉဝၢၼ်ႈၽႂ်မိူင်းမၼ်း၊ မူႇၸုမ်းၽႂ်မၼ်း။ 3.တေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈလီ ၸွမ်းၵၼ်တင်းပိူၼ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၽွၼ်းလီၶွင်ႁဝ်း။ 4.ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈႁဝ်းမႃးယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁဝ်းတေလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း လီလီငၢမ်းငၢမ်း၊ လွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေလႆႈတၢင်ႇၼႄၵူၼ်းလူင်ႁဝ်း။ 5.တေလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်းၽူႈမီးဢႃႇၼႃႇၶဝ်၊ မူႇၸုမ်းဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵၢၼ်ႁႃႈပိူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်သင်။


ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇပိူင်ၵၼ်သင်လႄႈ ၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ဢမ်ႇဝႃႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း။ ပေႃးႁဝ်းမေႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းသေမေႃၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵၢၼ်ႁဝ်းတၢၼ်ႇႁိုင်ၵေႃႈမၼ်းတေၸဵဝ်း၊ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၼႆ ၵၢၼ်ႁဝ်းတၢၼ်ႇၸဵဝ်းၼႆႉမၼ်းတေႁိုင်ပႅတ်ႈ။ ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵၢၼ်ႁဝ်းၸဵဝ်းပဵၼ်၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸဵဝ်းမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆ ပၢင်ၵုမ်/ပၢင်သွၼ်မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇတိုၼ်းလူဝ်ႇပၼ်ႁႅင်း တိုၼ်းလူဝ်ႇၶိုၼ်ႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းၼင်ႇၼႆ။