သင်ႇထိုင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်
ၶိူဝ်းၼိုင်ႈၶိူဝ်း မိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈတႃႇတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼႆႉ သၢႆၸႂ် မၼ်းပဵၼ်လိၵ်ႈလၢႆး၊ ၵႂၢမ်းၶေႃႈၼႆႉ ၶၼ်းႁူၵၼ်ၼႃႇဢမ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းတေႉ ပႆႇလႆႈဝႃႈလၢၵ်ႇလၢႆးမႃးၵႃႈႁိုဝ်၊ ၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈ ယူႇတီႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်သေယဝ်ႉ လႆႈတူင်ႉတၵ်ႉၼႂ်းၽဵတ်ႉပုၵ်ႉၸူးတႆးၵေႃႉၸၼ်ႉၸွမ်တင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းထႆး၊ လွင်ႈဝႃႈ ပေႃးယဝ်ႉႁဵၼ်းၵႂႃႇၼႆ တေဢၢၼ်းတမ်းဝႆႉယိူင်းမၢႆ လူင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵႂႃႇ၊ ပေႃးယဝ်ႉသမ်ႉ တင်းဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း လႆႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယူႇၼႆႉ ၸွင်ႇယိူင်းမၢႆႁဝ်း တေမိူဝ်းပွင်ႇၵၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼမ်ႉၵေးၼၼ်ႉလႆႈၼႆလႄႈပေႃးယဝ်ႉဝႃႈမိူင်းပိူၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းသမ်ႉပိူင်ႈ ၵၼ်ၼင်ႇႁိုဝ်? တေယိူင်ႈလၢႆးၼင်ႇႁိုဝ်ၼႆ ၸွမ်းၼင်ႇတၢင်းဝူၼ်ႉၶႃႈ ႁၼ်ထိုင်လႆႈတေႉ တေမီးၼင်ႇတင်းတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း
ၵမ်ႈၼမ်တေႉၵေႃႈ သင်ဝႃႈလႆႈၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ မိူင်းပိူၼ်ႈသေ မေႃၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ သင်ဝၢႆးယဝ်ႉႁဵၼ်းၵေႃႈ တေၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ်သေ မီးငိုၼ်းမီးၶမ်း၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း(လုၵ်ႈႁဵၼ်း)ယဝ်ႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်းၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် ၵေႃႈ တေပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ။ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇဝႃႈ ႁင်းႁဝ်း၊ သုၼ်ႇႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ လၢတ်ႈၸႃတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈႁဝ်းသေမႅၵ်း၊ ၵူၺ်း ၵႃႈသင်မႃး တူၺ်းၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း၊ ပၼ်ႁႃမိူင်းတႆးႁဝ်းလီလီ ၼၼ်ႉ တေလႆႈတူၵ်းၸႂ် တိုၼ်ႇၸႂ်ယဝ်ႉ၊ ၼၼ်ႉတေႉပဵၼ် ယွၼ်ႉ ႁဝ်းပႆႇမီးႁူင်းႁဵၼ်း သုၼ်ၵၢင်ဢၼ်လဵဝ်ၸွတ်ႇၵူႈဝဵင်း၊ ၵူႈဝၢၼ်ႈလႄႈ မေႃသွၼ် တႃႇတေသွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးႁဝ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇသွၼ်ပၼ်ၶဝ် မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၼႆ ယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇႁဵတ်း ပၼ်မိူၼ်ၼင်ႇပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၵမ်း ဢွၼ်ႇၵူၺ်းၸိုင် ၸွင်ႇ ၶဝ်တေမီးပိုၼ်ႉၶၢမ်ႇလိၵ်ႈလၢႆး တၢင်းႁူႉ ႁပ်ႉဢဝ်လႆႈႁိုဝ်၊ ပေႃးဝႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇသႂၢင်းပၼ်ၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ၶဝ် တဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၼႆ ယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ တေပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ၊ တေဢမ်ႇၶဝ်ႈ လွၵ်းၶဝ်ႈၵီးၵၼ်၊ မၼ်းတေပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ တိၵ်း တိၵ်းယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလၢႆးၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ႁႂ်ႈမီးႁူင်းႁဵၼ်း ဢၼ်လဵဝ် ၸွတ်ႇၵႂႃႇၵူႈဝၢၼ်ႈ ၵူႈဝဵင်းၼႆ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁူမ်ႈတူဝ် ၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈ၊ ပေႃးဢဝ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၶႃႈဝႃႈၼႆ မၼ်းထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ႁဝ်းတေလႆႈတူၵ်းၸႂ် တူင်ႉၼိုင်တႃႇ လွင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းတေႉ တေႉယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈႁဝ်းယဝ်ႉႁဵၼ်း မိူင်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ ၶိုၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် မိူင်းပိူၼ်ႈၶိုၼ်းၸိုင် ပွင်ႇဝႃႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉႁဝ်းၼႆႉ ၶိုၼ်းပဵၼ်တႃႇ မိူင်း ပိူၼ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်း ဢၼ်လႆႈႁဵၼ်း သွၼ်မႃးၵေႃႈ ပိူၼ်ႈတႅပ်းတတ်း ပၼ်ႁဝ်းၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးၸိူင်ႉ ၼႆပွင်ႇဝႃႈ ႁဝ်းၶိုၼ်းသိုပ်ႇပႆသဵၼ်ႈတၢင်း လိူမ်ႈငၢမ်ႈ(ၸူးငၢႆႈ)ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။
ယိူင်းဢၢၼ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းတေယဝ်ႉၸၼ်ႉၸွမ်
ယၢမ်ႈထၢမ်တႆးၵေႃႉ ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႉ ၼိုင်ႈ သင်ဝႃႈယဝ်ႉႁဵၼ်းၼႆ တေၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်? တွပ်ႇဝႃႈယိပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇမၼီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ။ ထၢမ်ထႅင်ႈဝႃႈ“ပေႃးလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ တေဢၢၼ်းထိုင် ၵႃႈႁိုဝ်ၸင်ႇပဵင်းႁၢၼ်ႉၸႂ်၊ တေႃႇထိုင်ပဵၼ်သထေးႁႃႉ”ၼႆၵေႃႈ သမ်ႉ ဝႃႈဢမ်ႇလၢမ်းလႆႈ၊ ဢၼ်တွပ်ႇမႃးတေႉ“ဝူၼ်ႉဝႃႈ တေႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃ လႆႈငိုၼ်းၼမ်ၼမ်သေ ဢဝ်ငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵူၺ်း ယဝ်ႉ”ၼႆယူႇ။ ၶေႃႈတွပ်ႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈထုၵ်ႇၸႂ်တေႉယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ တေၵိုင်ႇတင်း ပၢႆးဝူၼ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် လႄႈၶိုၼ်းတူၺ်းငဝ်းလၢႆးပၼ်ႁႃ တႃႇၵေႈၶႆလႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈ တွၼ်ႈ တႃႇၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႆႈ၊ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်ၵေႈၶႆလႆႈ ပၼ်ႁႃၼႆၸိုင် ယွၼ်ႉဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇ ၸိမ်သၵ်ႉလၵ်းႁဝ်း တိၼ်မၼ်း တင်းတႂ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်ႈမၼ်ႈသေ သမ်ႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၢၵ်ႇမၼ်းယူႇၼိူဝ်သင်ႉ ၼၼ်ႉၶၢမ်ႇၶၢမ်ႇႁိုင်ႁိုင်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶႂ်ႈဝႃႈႁဝ်း ဢမ်ႇသွၼ်ပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း တဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉဝႆႉ ႁႂ်ႈၶဝ်မီးၸႂ်ႁၵ်ႉသိုဝ်ႈၼိူဝ် ၸိူဝ်ႉ ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈ၊ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးငိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ သင်ၵမ်ႉထႅမ်ၶဝ်ၼႆ ငိုၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်တေဢဝ်ၸႂ်ႉ မႅၼ်ႈတၢင်းမၼ်းလီ၊ တႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈလႆႈ ယူႇႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ သင်တႅၵ်ႈတင်းၵူၼ်းၶိူဝ်း မိူင်းပိူၼ်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈၵႂႃႇမိူင်းလႂ်ၵႂႃႇ ၶဝ်ဢမ်ႇမေႃလိုမ်းၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ၊ လိၵ်ႈ ၶဝ်သေဢမ်ႇၵႃး ၶဝ်ႁတ်းၼုင်ႈၶူဝ်း ၾိင်ႈထုင်းၶဝ်ၼႄပိူၼ်ႈၵွၼ်ႇ ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉသင်ၼႆ ယွၼ်ႉဝႃႈၶဝ်ၼႆႉ လႆႈၸိမ်း၊ လႆႈသႂၢင်းလွင်ႈ ၽိင်ႈထုင်း လွင်ႈၶိူဝ်းၶဝ်ၸဵမ် မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉပဵၼ်တၢင်းယၢမ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇၼၵ်းၸႂ် ၼၵ်းသူပ်းသင် တႃႇလၢတ်ႈၼႄပိူၼ်ႈလွင်ႈၶဝ်၊ ၵႂၢမ်း ၶဝ်သင် ၼႂ်းၵေႈၵၢင်ၶိူဝ်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈၼႆႉယဝ်ႉ ၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ“ဢၼႃႇၵၢတ်ႈႁဝ်းဝၼ်းမိူဝ်း ၼႃႈၼႆႉ မီးၼႂ်းၵမ်မိုဝ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်”ၼႆ သင်ဝႃႈႁဝ်း ဢမ်ႇဢွၼ်ၵၼ်ၶိုင်သၢင်ႈဝႆႉၼႆ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်တေ ယႂ်ႇမႃးၵေႃႈ တေမိူၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေၼႃႇလိူဝ်ႁဝ်းၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈႁဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ဝႆႉ လွင်ႈမေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူၼ်းၼမ် ၼႆၵေႃႈ သင်ၶဝ်ယႂ်ႇမႃး ၵူၼ်းတေၶဝ်ႈၸႂ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းၼမ် တေၼမ် လိူဝ်သေ ၸူဝ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈယူႇ။
တီႈတႅၵ်ႈပိူင်ပဵၼ်
ႁဝ်းယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး မႃးၸွမ်းၵၼ်လႄႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉတေႉ လႆႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်ႉလၢႆလၢႆ ၵူၺ်း မိူဝ်ႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်ႉဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်း ယၢမ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ မႃးၸဵမ်လဵၵ်ႉၵေႃႈ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇ၊ ယွၼ်ႉသင်လႄႈတႃႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၵ်းၸႂ်ၼႆတေႉ ယွၼ်ႉဝႃႈၶဝ်လႆႈ သႂၢင်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းၵေႈပိူၼ်ႈမႃးၸဵမ် လဵၵ်ႉယဝ်ႉလူး။ ၸႃႉၸိူဝ်းလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈမုၼ်ၸဝ်ႈလႄႈလိၵ်ႈတႆးမႃး ၸဵမ်လဵၵ်ႉသမ်ႉ သင်ႁဝ်းၶႂ်ႈလၢတ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇမေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢင်း ၵိတ်ႉၼႆတေႉ သဵင်ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းဢွၵ်ႇၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉသင်ၼႆ တေႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈယူႇသဝ်းၸွမ်း လွင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ၼႂ်းၸႂ်ၶဝ်တေမီး တေၸပ်းဝႆႉ၊ တေဢဝ်တီႈယူႇ ဝႆႉၼႂ်းၸႂ်ၶဝ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼႆ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ ၸွမ်ၶဝ် လိၵ်းတႃမႃးငွၵ်ႈသႂ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ ႁႂ်ႈၸွႆႈၸွတ်ႇတဵမ်တူင်ႇ ဝူင်းတႆးၵူႈတီႈၼႆ ယႃႇပေၶၢမ်ႈ ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းမၢႆၼိုင်ႈ၊ ႁဝ်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၼေႃႇ တႅၼ်းၶိူဝ်းမၢႆသွင် တေလႆႈပူၵ်းပွင်ပၼ် မၢႆၼိုင်ႈၼႆ ပဵၼ် ၽိင်ႈထုင်း သၽႃႇဝၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶဝ်ပူၵ်းပွင်ၵၼ်ယဝ်ႉ။
တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၽွင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်
တေႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ၵေႃႈယဝ်ႉ သင်ၵဵဝ်ႇလွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၼႆ ၵူၼ်း မိူင်းတႆးႁဝ်း တိုၼ်းတေဝၢႆႇမႃးၸူး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်လႄႈ ၸိူဝ်း ယဝ်ႉၸၼ်ႉၸွမ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉသင်ၼႆ ယွၼ်ႉဝႃႈႁဝ်းၸိူဝ်းလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ၼႆႉႁူႉၵၢၼ်၊ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈသမ်ႉ မေႃၵၢၼ်၊(လၢႆး) သင်ဢဝ်သွင် ဢၼ်ၼႆႉႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ် ၸင်ႇတေၵိုင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ “လိၵ်ႈလၢႆး”ၼႆယဝ်ႉ။ ဢဝ် လိၵ်ႈလၢႆလၢႆတိုၵ်းလွင်ႈတူၵ်းတႅမ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႉလႆႈ၊ ဢဝ်လၢႆးလၢႆလၢႆ တိုၵ်းၵေႃႈဢမ်ႇပေႉလႆႈ သွင်ဢၼ်ၼႆႉမႃးႁူမ်ႈၵၼ်သေ တိုၵ်းၸွမ်းႁွမ်း ၵၼ်ၵွၼ်ႇၸင်ႇတေထိုင်တီႈလႆႈယဝ်ႉ၊ ၽွင်းတိုၵ်ႉႁဵၼ်းယူႇၼႆႉ ၽႂ်ၶႂ်ႈမုင်ႈ မွင်းႁိုဝ်ဢမ်ႇမွင်း သင်ဢဝ်ပၢၼ်မိူင်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ဝႃႈတေႉ ႁဝ်းတိုၼ်းတေ လႆႈယိူင်းၸူး ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းသေၶတ်းႁႅင်းတႃႇၶဝ်၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ လွင်ႈၵၢၼ် လိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ တေႇပၢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး ဢၼ်ၼႅၼ်ႈၼႃ ႁႂ်ႈၸွတ်ႇၵူင် မိူင်းတႆးသေပၢၼ်လႄႈ သင်ဝႃႈပၢၼ်ႁဝ်း ၼႆႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ်တူင်ႉ ၼိုင်တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈၼႆ မိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ၶႅၼ်းတေဢမ်ႇၵိုတ်းဝႆႉသင်လႆႈ ယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ၵူၼ်းၶဝ်ႈၸႂ်ႁူႉႁဵတ်းမၼ်းဢေႇ
ယွၼ်ႉဝႃႈ ပၢၼ်မိူင်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ဢၼ်ထုၵ်ႇလီ မူၼ်ႈသိူဝ်းၸွမ်း ၶူဝ်းၶွင်ဢွၵ်ႇမႂ်ႇၸွမ်းပၢၼ်မၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ႁဝ်းသမ်ႉ တေလႆႈၼႃႈလဵၵ်ႉသေ ပူၵ်းတင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇၸိုင် ပေႃးဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၸႂ်ႁၵ်ႉၶိူဝ်း မႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉတေႉ ဢမ်ႇၵႆႉမၼ်ႈႁိုင်ၼၢၼ်းလႆႈ၊ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈၶႂ်ႈၵျေႃႇ ၶႂ်ႈ မူၼ်ႈ မီးၵႃး ႁိူၼ်းၶႅမ်ႉတိူၵ်ႈယႂ်ႇ ၵျေႃႇၸွမ်းၶဝ်ႈၽၵ်း တၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉ ဢၼ်ပိူၼ်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉသေ သိုဝ်ႉၵိၼ်ၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ တႃႇတေပၼ်ၶၢဝ်း ယၢမ်းဝူၼ်ႉႁႂ်ႈသုၵ်ႉဢွၵ်းဢေႃၼႆ မီးၵမ်ႈဢေႇယဝ်ႉ။
ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်မႃးၼႆႉ ပပ်ႉလိၵ်ႈဢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်သိုဝ်ႉလူ ၶဝ်ႈၸႂ်ဢၢၼ်ႇ၊ ၶဝ်ႈၸႂ်သူင်ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃႈ ဢေႇၼႃႇတေႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇ မိူၼ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဵတ်းပီပူၼ်ႉမႃး၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉတေႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵႅၼ်ႇၶႅင်လႄႈ ပပ်ႉၵေႃႈဢွၵ်ႇၼမ်၊ ပေႃးယဝ်ႉႁဵၼ်းၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်း မေႃသွၼ်ၼမ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တေႉႁဝ်း ထုၵ်ႇလီ ၶဝ်ႈႁႃသၢင်ႈဝႆႉ ၵွင် တိုၼ်းမေႃသွၼ်၊ ႁႂ်ႈမေႃသွၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မီးၼိုင်ႈဝဵင်း ၼိုင်ႈၵေႃႉၵွၼ်ႇလႃႈ၊ ၵၢမ်ႇလီၼႃႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၼ်ႁႃလူင်ဢၼ်လႆႈ ပဵၼ်ၼႆၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ် ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ယူႇတေႃႈလဵဝ် ၵေႃႈ ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးတႃႇၸႂ်ႉၵႅမ် ဝႆႉၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃလႄႈ ယႂ်ႇမႃး ၵေႃႈ တေဢမ်ႇဝူၼ်ႉတႃႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵႃႈႁိုဝ်၊ တေဝူၼ်ႉၼင်ႇပိူၼ်ႈဝူၼ်ႉ၊ ၼင်ႇပိူၼ်ႈၵူၼ်းဢၼ်ၵႂႃႇၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်ယူဝ်းယူဝ်း ဢၼ် ပိူၼ်ႈသိူဝ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉသေ မီးတၢင်းဝူၼ်ႉဢၼ်လဵဝ်ဝႃႈ ပေႃးယဝ်ႉ ႁဵၼ်း ယဝ်ႉတၢင်ႇၵၢၼ် ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ် ၶွမ်ႇမၼီႇၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ တႃႇသိုပ်ႇၵႂႃႇၼႃႈၵေႃႈ တေပၼ်လွင်ႈ ပၼ်ႁႃလူင်ၼႆႉသိုပ်ႇပဵၼ်ၼႆ ၵႂႃႇ ထႅင်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေဢဝ်ၸွမ်းငဝ်းလၢႆးတႆးပဵၼ်ယူႇ ၼႆသေ တေႃႇသူႈၵႂႃႇႁိုဝ်ၼႆ မီးသွင်သဵၼ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉတႃႇတေပႆ။
သင်ဝႃႈယဝ်ႉႁဵၼ်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ ဢဝ်လုၵ်ႈ ဢဝ်မေးၵႂႃႇၸိုင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်ၵိူတ်ႇမႃးၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေႁူႉလိၵ်ႈ ၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈ၊ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉၶဝ်တေ ဢဝ်လွင်ႈႁိမ်းႁွမ်းပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ၊ ပေႃးၸူဝ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းမိူၼ်ႁဝ်း မႃးၵေႃႈ တေမိူၼ်ၼၼ်သေ ၸၢတ်ႈပၢၼ်တႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်ႁၢႆ ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ႁဝ်းၶဝ် ၶဝ်ႈၸႂ်ပၵ်းၸႂ် လွင်ႈမေႃသွၼ်ထႅင်ႈယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်ၼႆ ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတေ လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၸွမ်းလိၵ်ႈလၢႆးၵူၺ်းယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်ၶိူင်ႈလဵၼ်ႈၽဵတ်ႉပုၵ်ႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇယူႇၼႆႉပဵၼ် ယွၼ်ႉၵူၼ်းလဵၼ်ႈမၼ်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလၢႆးတႆးႁဝ်းၵေႃႈ သင်လဵၼ်ႈ ၼင်ႇလဵၼ်ႈၽဵတ်ႉပုၵ်ႉသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ လူဢၢၼ်ႇၸိုင် တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယူႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉယဝ်ႉ။
လိုၼ်းသုတ်း သင်ဝႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၶဝ်ႈၸႂ်ႁဵတ်းမေႃ သွၼ်ယဝ်ႉၼႆ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈတေၸွတ်ႇၵူႈထုင်ႉဝဵင်း၊ ၵူႈ ဝၢၼ်ႈမႃးလႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵေႃႈ တေမီးမႃးႁင်းၵူၺ်းလႆႈ၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၵေႃႈ တေမီးတၢင်းဝူၼ်ႉ၊ ၵၢၼ်မူႇၸုမ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇဝၢင်ႇဝိူဝ်ႈ တႅၵ်ႇယၢႆႈ ၵၼ်မိူၼ် ဝၼ်းၼႆႉလႆႈယဝ်ႉ။
ပီႈၸၢႆးသၢၼ်း
လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵုင်းထဵပ်ႈ
3/ 2/ 2017
သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း
ၵမ်ႈၼမ်တေႉၵေႃႈ သင်ဝႃႈလႆႈၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ မိူင်းပိူၼ်ႈသေ မေႃၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ သင်ဝၢႆးယဝ်ႉႁဵၼ်းၵေႃႈ တေၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ်သေ မီးငိုၼ်းမီးၶမ်း၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း(လုၵ်ႈႁဵၼ်း)ယဝ်ႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်းၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် ၵေႃႈ တေပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ။ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇဝႃႈ ႁင်းႁဝ်း၊ သုၼ်ႇႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ လၢတ်ႈၸႃတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈႁဝ်းသေမႅၵ်း၊ ၵူၺ်း ၵႃႈသင်မႃး တူၺ်းၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း၊ ပၼ်ႁႃမိူင်းတႆးႁဝ်းလီလီ ၼၼ်ႉ တေလႆႈတူၵ်းၸႂ် တိုၼ်ႇၸႂ်ယဝ်ႉ၊ ၼၼ်ႉတေႉပဵၼ် ယွၼ်ႉ ႁဝ်းပႆႇမီးႁူင်းႁဵၼ်း သုၼ်ၵၢင်ဢၼ်လဵဝ်ၸွတ်ႇၵူႈဝဵင်း၊ ၵူႈဝၢၼ်ႈလႄႈ မေႃသွၼ် တႃႇတေသွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးႁဝ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇသွၼ်ပၼ်ၶဝ် မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၼႆ ယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇႁဵတ်း ပၼ်မိူၼ်ၼင်ႇပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၵမ်း ဢွၼ်ႇၵူၺ်းၸိုင် ၸွင်ႇ ၶဝ်တေမီးပိုၼ်ႉၶၢမ်ႇလိၵ်ႈလၢႆး တၢင်းႁူႉ ႁပ်ႉဢဝ်လႆႈႁိုဝ်၊ ပေႃးဝႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇသႂၢင်းပၼ်ၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ၶဝ် တဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၼႆ ယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ တေပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ၊ တေဢမ်ႇၶဝ်ႈ လွၵ်းၶဝ်ႈၵီးၵၼ်၊ မၼ်းတေပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ တိၵ်း တိၵ်းယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလၢႆးၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ႁႂ်ႈမီးႁူင်းႁဵၼ်း ဢၼ်လဵဝ် ၸွတ်ႇၵႂႃႇၵူႈဝၢၼ်ႈ ၵူႈဝဵင်းၼႆ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁူမ်ႈတူဝ် ၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈ၊ ပေႃးဢဝ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၶႃႈဝႃႈၼႆ မၼ်းထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ႁဝ်းတေလႆႈတူၵ်းၸႂ် တူင်ႉၼိုင်တႃႇ လွင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းတေႉ တေႉယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈႁဝ်းယဝ်ႉႁဵၼ်း မိူင်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ ၶိုၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် မိူင်းပိူၼ်ႈၶိုၼ်းၸိုင် ပွင်ႇဝႃႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉႁဝ်းၼႆႉ ၶိုၼ်းပဵၼ်တႃႇ မိူင်း ပိူၼ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်း ဢၼ်လႆႈႁဵၼ်း သွၼ်မႃးၵေႃႈ ပိူၼ်ႈတႅပ်းတတ်း ပၼ်ႁဝ်းၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးၸိူင်ႉ ၼႆပွင်ႇဝႃႈ ႁဝ်းၶိုၼ်းသိုပ်ႇပႆသဵၼ်ႈတၢင်း လိူမ်ႈငၢမ်ႈ(ၸူးငၢႆႈ)ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။
ယိူင်းဢၢၼ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းတေယဝ်ႉၸၼ်ႉၸွမ်
ယၢမ်ႈထၢမ်တႆးၵေႃႉ ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႉ ၼိုင်ႈ သင်ဝႃႈယဝ်ႉႁဵၼ်းၼႆ တေၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်? တွပ်ႇဝႃႈယိပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇမၼီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ။ ထၢမ်ထႅင်ႈဝႃႈ“ပေႃးလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ တေဢၢၼ်းထိုင် ၵႃႈႁိုဝ်ၸင်ႇပဵင်းႁၢၼ်ႉၸႂ်၊ တေႃႇထိုင်ပဵၼ်သထေးႁႃႉ”ၼႆၵေႃႈ သမ်ႉ ဝႃႈဢမ်ႇလၢမ်းလႆႈ၊ ဢၼ်တွပ်ႇမႃးတေႉ“ဝူၼ်ႉဝႃႈ တေႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃ လႆႈငိုၼ်းၼမ်ၼမ်သေ ဢဝ်ငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵူၺ်း ယဝ်ႉ”ၼႆယူႇ။ ၶေႃႈတွပ်ႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈထုၵ်ႇၸႂ်တေႉယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ တေၵိုင်ႇတင်း ပၢႆးဝူၼ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် လႄႈၶိုၼ်းတူၺ်းငဝ်းလၢႆးပၼ်ႁႃ တႃႇၵေႈၶႆလႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈ တွၼ်ႈ တႃႇၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႆႈ၊ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်ၵေႈၶႆလႆႈ ပၼ်ႁႃၼႆၸိုင် ယွၼ်ႉဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇ ၸိမ်သၵ်ႉလၵ်းႁဝ်း တိၼ်မၼ်း တင်းတႂ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်ႈမၼ်ႈသေ သမ်ႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၢၵ်ႇမၼ်းယူႇၼိူဝ်သင်ႉ ၼၼ်ႉၶၢမ်ႇၶၢမ်ႇႁိုင်ႁိုင်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶႂ်ႈဝႃႈႁဝ်း ဢမ်ႇသွၼ်ပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း တဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉဝႆႉ ႁႂ်ႈၶဝ်မီးၸႂ်ႁၵ်ႉသိုဝ်ႈၼိူဝ် ၸိူဝ်ႉ ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈ၊ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးငိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ သင်ၵမ်ႉထႅမ်ၶဝ်ၼႆ ငိုၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်တေဢဝ်ၸႂ်ႉ မႅၼ်ႈတၢင်းမၼ်းလီ၊ တႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈလႆႈ ယူႇႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ သင်တႅၵ်ႈတင်းၵူၼ်းၶိူဝ်း မိူင်းပိူၼ်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈၵႂႃႇမိူင်းလႂ်ၵႂႃႇ ၶဝ်ဢမ်ႇမေႃလိုမ်းၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ၊ လိၵ်ႈ ၶဝ်သေဢမ်ႇၵႃး ၶဝ်ႁတ်းၼုင်ႈၶူဝ်း ၾိင်ႈထုင်းၶဝ်ၼႄပိူၼ်ႈၵွၼ်ႇ ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉသင်ၼႆ ယွၼ်ႉဝႃႈၶဝ်ၼႆႉ လႆႈၸိမ်း၊ လႆႈသႂၢင်းလွင်ႈ ၽိင်ႈထုင်း လွင်ႈၶိူဝ်းၶဝ်ၸဵမ် မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉပဵၼ်တၢင်းယၢမ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇၼၵ်းၸႂ် ၼၵ်းသူပ်းသင် တႃႇလၢတ်ႈၼႄပိူၼ်ႈလွင်ႈၶဝ်၊ ၵႂၢမ်း ၶဝ်သင် ၼႂ်းၵေႈၵၢင်ၶိူဝ်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈၼႆႉယဝ်ႉ ၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ“ဢၼႃႇၵၢတ်ႈႁဝ်းဝၼ်းမိူဝ်း ၼႃႈၼႆႉ မီးၼႂ်းၵမ်မိုဝ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်”ၼႆ သင်ဝႃႈႁဝ်း ဢမ်ႇဢွၼ်ၵၼ်ၶိုင်သၢင်ႈဝႆႉၼႆ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်တေ ယႂ်ႇမႃးၵေႃႈ တေမိူၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေၼႃႇလိူဝ်ႁဝ်းၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈႁဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ဝႆႉ လွင်ႈမေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူၼ်းၼမ် ၼႆၵေႃႈ သင်ၶဝ်ယႂ်ႇမႃး ၵူၼ်းတေၶဝ်ႈၸႂ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းၼမ် တေၼမ် လိူဝ်သေ ၸူဝ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈယူႇ။
တီႈတႅၵ်ႈပိူင်ပဵၼ်
ႁဝ်းယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး မႃးၸွမ်းၵၼ်လႄႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉတေႉ လႆႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်ႉလၢႆလၢႆ ၵူၺ်း မိူဝ်ႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်ႉဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်း ယၢမ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ မႃးၸဵမ်လဵၵ်ႉၵေႃႈ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇ၊ ယွၼ်ႉသင်လႄႈတႃႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၵ်းၸႂ်ၼႆတေႉ ယွၼ်ႉဝႃႈၶဝ်လႆႈ သႂၢင်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းၵေႈပိူၼ်ႈမႃးၸဵမ် လဵၵ်ႉယဝ်ႉလူး။ ၸႃႉၸိူဝ်းလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈမုၼ်ၸဝ်ႈလႄႈလိၵ်ႈတႆးမႃး ၸဵမ်လဵၵ်ႉသမ်ႉ သင်ႁဝ်းၶႂ်ႈလၢတ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇမေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢင်း ၵိတ်ႉၼႆတေႉ သဵင်ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းဢွၵ်ႇၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉသင်ၼႆ တေႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈယူႇသဝ်းၸွမ်း လွင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ၼႂ်းၸႂ်ၶဝ်တေမီး တေၸပ်းဝႆႉ၊ တေဢဝ်တီႈယူႇ ဝႆႉၼႂ်းၸႂ်ၶဝ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼႆ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ ၸွမ်ၶဝ် လိၵ်းတႃမႃးငွၵ်ႈသႂ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ ႁႂ်ႈၸွႆႈၸွတ်ႇတဵမ်တူင်ႇ ဝူင်းတႆးၵူႈတီႈၼႆ ယႃႇပေၶၢမ်ႈ ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းမၢႆၼိုင်ႈ၊ ႁဝ်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၼေႃႇ တႅၼ်းၶိူဝ်းမၢႆသွင် တေလႆႈပူၵ်းပွင်ပၼ် မၢႆၼိုင်ႈၼႆ ပဵၼ် ၽိင်ႈထုင်း သၽႃႇဝၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶဝ်ပူၵ်းပွင်ၵၼ်ယဝ်ႉ။
တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၽွင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်
တေႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ၵေႃႈယဝ်ႉ သင်ၵဵဝ်ႇလွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၼႆ ၵူၼ်း မိူင်းတႆးႁဝ်း တိုၼ်းတေဝၢႆႇမႃးၸူး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်လႄႈ ၸိူဝ်း ယဝ်ႉၸၼ်ႉၸွမ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉသင်ၼႆ ယွၼ်ႉဝႃႈႁဝ်းၸိူဝ်းလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ၼႆႉႁူႉၵၢၼ်၊ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈသမ်ႉ မေႃၵၢၼ်၊(လၢႆး) သင်ဢဝ်သွင် ဢၼ်ၼႆႉႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ် ၸင်ႇတေၵိုင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ “လိၵ်ႈလၢႆး”ၼႆယဝ်ႉ။ ဢဝ် လိၵ်ႈလၢႆလၢႆတိုၵ်းလွင်ႈတူၵ်းတႅမ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႉလႆႈ၊ ဢဝ်လၢႆးလၢႆလၢႆ တိုၵ်းၵေႃႈဢမ်ႇပေႉလႆႈ သွင်ဢၼ်ၼႆႉမႃးႁူမ်ႈၵၼ်သေ တိုၵ်းၸွမ်းႁွမ်း ၵၼ်ၵွၼ်ႇၸင်ႇတေထိုင်တီႈလႆႈယဝ်ႉ၊ ၽွင်းတိုၵ်ႉႁဵၼ်းယူႇၼႆႉ ၽႂ်ၶႂ်ႈမုင်ႈ မွင်းႁိုဝ်ဢမ်ႇမွင်း သင်ဢဝ်ပၢၼ်မိူင်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ဝႃႈတေႉ ႁဝ်းတိုၼ်းတေ လႆႈယိူင်းၸူး ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းသေၶတ်းႁႅင်းတႃႇၶဝ်၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ လွင်ႈၵၢၼ် လိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ တေႇပၢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး ဢၼ်ၼႅၼ်ႈၼႃ ႁႂ်ႈၸွတ်ႇၵူင် မိူင်းတႆးသေပၢၼ်လႄႈ သင်ဝႃႈပၢၼ်ႁဝ်း ၼႆႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ်တူင်ႉ ၼိုင်တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈၼႆ မိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ၶႅၼ်းတေဢမ်ႇၵိုတ်းဝႆႉသင်လႆႈ ယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ၵူၼ်းၶဝ်ႈၸႂ်ႁူႉႁဵတ်းမၼ်းဢေႇ
ယွၼ်ႉဝႃႈ ပၢၼ်မိူင်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ဢၼ်ထုၵ်ႇလီ မူၼ်ႈသိူဝ်းၸွမ်း ၶူဝ်းၶွင်ဢွၵ်ႇမႂ်ႇၸွမ်းပၢၼ်မၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ႁဝ်းသမ်ႉ တေလႆႈၼႃႈလဵၵ်ႉသေ ပူၵ်းတင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇၸိုင် ပေႃးဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၸႂ်ႁၵ်ႉၶိူဝ်း မႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉတေႉ ဢမ်ႇၵႆႉမၼ်ႈႁိုင်ၼၢၼ်းလႆႈ၊ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈၶႂ်ႈၵျေႃႇ ၶႂ်ႈ မူၼ်ႈ မီးၵႃး ႁိူၼ်းၶႅမ်ႉတိူၵ်ႈယႂ်ႇ ၵျေႃႇၸွမ်းၶဝ်ႈၽၵ်း တၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉ ဢၼ်ပိူၼ်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉသေ သိုဝ်ႉၵိၼ်ၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ တႃႇတေပၼ်ၶၢဝ်း ယၢမ်းဝူၼ်ႉႁႂ်ႈသုၵ်ႉဢွၵ်းဢေႃၼႆ မီးၵမ်ႈဢေႇယဝ်ႉ။
ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်မႃးၼႆႉ ပပ်ႉလိၵ်ႈဢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်သိုဝ်ႉလူ ၶဝ်ႈၸႂ်ဢၢၼ်ႇ၊ ၶဝ်ႈၸႂ်သူင်ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃႈ ဢေႇၼႃႇတေႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇ မိူၼ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဵတ်းပီပူၼ်ႉမႃး၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉတေႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵႅၼ်ႇၶႅင်လႄႈ ပပ်ႉၵေႃႈဢွၵ်ႇၼမ်၊ ပေႃးယဝ်ႉႁဵၼ်းၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်း မေႃသွၼ်ၼမ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တေႉႁဝ်း ထုၵ်ႇလီ ၶဝ်ႈႁႃသၢင်ႈဝႆႉ ၵွင် တိုၼ်းမေႃသွၼ်၊ ႁႂ်ႈမေႃသွၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မီးၼိုင်ႈဝဵင်း ၼိုင်ႈၵေႃႉၵွၼ်ႇလႃႈ၊ ၵၢမ်ႇလီၼႃႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၼ်ႁႃလူင်ဢၼ်လႆႈ ပဵၼ်ၼႆၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ် ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ယူႇတေႃႈလဵဝ် ၵေႃႈ ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးတႃႇၸႂ်ႉၵႅမ် ဝႆႉၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃလႄႈ ယႂ်ႇမႃး ၵေႃႈ တေဢမ်ႇဝူၼ်ႉတႃႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵႃႈႁိုဝ်၊ တေဝူၼ်ႉၼင်ႇပိူၼ်ႈဝူၼ်ႉ၊ ၼင်ႇပိူၼ်ႈၵူၼ်းဢၼ်ၵႂႃႇၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်ယူဝ်းယူဝ်း ဢၼ် ပိူၼ်ႈသိူဝ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉသေ မီးတၢင်းဝူၼ်ႉဢၼ်လဵဝ်ဝႃႈ ပေႃးယဝ်ႉ ႁဵၼ်း ယဝ်ႉတၢင်ႇၵၢၼ် ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ် ၶွမ်ႇမၼီႇၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ တႃႇသိုပ်ႇၵႂႃႇၼႃႈၵေႃႈ တေပၼ်လွင်ႈ ပၼ်ႁႃလူင်ၼႆႉသိုပ်ႇပဵၼ်ၼႆ ၵႂႃႇ ထႅင်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေဢဝ်ၸွမ်းငဝ်းလၢႆးတႆးပဵၼ်ယူႇ ၼႆသေ တေႃႇသူႈၵႂႃႇႁိုဝ်ၼႆ မီးသွင်သဵၼ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉတႃႇတေပႆ။
သင်ဝႃႈယဝ်ႉႁဵၼ်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ ဢဝ်လုၵ်ႈ ဢဝ်မေးၵႂႃႇၸိုင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်ၵိူတ်ႇမႃးၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေႁူႉလိၵ်ႈ ၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈ၊ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉၶဝ်တေ ဢဝ်လွင်ႈႁိမ်းႁွမ်းပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ၊ ပေႃးၸူဝ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းမိူၼ်ႁဝ်း မႃးၵေႃႈ တေမိူၼ်ၼၼ်သေ ၸၢတ်ႈပၢၼ်တႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸူမ်ႁၢႆ ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ႁဝ်းၶဝ် ၶဝ်ႈၸႂ်ပၵ်းၸႂ် လွင်ႈမေႃသွၼ်ထႅင်ႈယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်ၼႆ ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတေ လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၸွမ်းလိၵ်ႈလၢႆးၵူၺ်းယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်ၶိူင်ႈလဵၼ်ႈၽဵတ်ႉပုၵ်ႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇယူႇၼႆႉပဵၼ် ယွၼ်ႉၵူၼ်းလဵၼ်ႈမၼ်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလၢႆးတႆးႁဝ်းၵေႃႈ သင်လဵၼ်ႈ ၼင်ႇလဵၼ်ႈၽဵတ်ႉပုၵ်ႉသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ လူဢၢၼ်ႇၸိုင် တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယူႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉယဝ်ႉ။
လိုၼ်းသုတ်း သင်ဝႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၶဝ်ႈၸႂ်ႁဵတ်းမေႃ သွၼ်ယဝ်ႉၼႆ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈတေၸွတ်ႇၵူႈထုင်ႉဝဵင်း၊ ၵူႈ ဝၢၼ်ႈမႃးလႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵေႃႈ တေမီးမႃးႁင်းၵူၺ်းလႆႈ၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၵေႃႈ တေမီးတၢင်းဝူၼ်ႉ၊ ၵၢၼ်မူႇၸုမ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇဝၢင်ႇဝိူဝ်ႈ တႅၵ်ႇယၢႆႈ ၵၼ်မိူၼ် ဝၼ်းၼႆႉလႆႈယဝ်ႉ။
ပီႈၸၢႆးသၢၼ်း
လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵုင်းထဵပ်ႈ
3/ 2/ 2017
Tags: Opinion
