ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ပိူဝ်ႈတႃႇမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ၸတ်းပၢင်သၢႆၼႄငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် လွင်ႈမႄႈၼမ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁိမ်းၸမ်ႁဵင်
ပၢင်ၼႄငဝ်းတူင်ႉလႄႈသပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ“ၵုၼ်ႁဵင်တေတူၵ်းတႂ်ႈၽေးၶဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈၾၢႆၼမ်ႉ ၶူင်း” ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်းပိုၼ်း သၽႃႇဝတၢင်းႁၢင်ႈလီလႄႈၾိင်ႈထုင်း ဢၼ်ယူႇၸွမ်းသၢပ်ႇ မႄႈၼမ်ႉ တေလႆႈလူႉသုမ်းယွၼ်ႉၶူင်းၵၢၼ်လူင်ၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း။ ဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်း 3တီႈ ။
ဝၼ်းတီႈ 28/09/2016 ၶၢဝ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ပိူဝ်ႈတႃႇမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သၢႆၼႄငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်လႄႈသပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ တီႈဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။
ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉမီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်မိူၼ်ၼင်ႇ ၼၢင်းၸၢမ်တွင်း၊ ၸဝ်ႈၸၢႆးထူး၊ လုမ်းၽွင်းတၢင်မိူင်းUS ဢိၵ်ႇၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ထႅင်ႈလၢႆၵေႃႉ၊ ၸုမ်းတႆးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ဢိၵ်ႇႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁိမ်ၸမ် ႁဵင် (1000) ၵေႃႉ။
ၼႂ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ၼၼ်ႉၼႄဝႆႉလွင်ႈပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉပၢင်၊ တၢင်းႁၢင်ႈလီၵုၼ်ႁဵင်လႄႈၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်းပိုၼ်း မူၺ်ႇတေႃႇထၢတ်ႈၸႅတ်ႈၸိူဝ်း ၼႆႉ။ ပေႃးသၢင်ႈၾၢႆ မိူင်းတူၼ်ၸိုင် ၼမ်ႉတေထူမ်ႈထိုင်ထုင်ႉဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တေလႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈတီႈလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽၢတ်ႇဝၢၼ်ႈယၢၼ်မိူင်း ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉပႃး လွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၊ ဢိၵ်ႇငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈ ပၢၼ် ပီ 96-97 ဢၼ်ၺႃးလိုပ်ႈၶၢႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈပႃးဝႆႉ ။
ၼၢင်းၸၢမ်တွင်း ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ပိူဝ်ႈတႃႇမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ - “ သင်ၵေႃႇ သၢင်ႈၾၢႆၸိုင် တၢင်းႁၢင်ႈလီသၽႃႇဝၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉပၢင်၊ ၼမ်ႉၶူင်းလႄႈၶူဝ်းၶွင်ၾိင်ႈထုင်းၵွၼ်ႇ တေၸူမ်တႂ်ႈၼမ်ႉ။ ႁႂ်ုႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႄႈၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉပေႃးတေလႆႈႁၼ်တၢင်းႁၢင်ႈလီသၽႃႇ ဝၾိင်ႈတိုၼ်းသေႁႂ်ႈမီးၸႂ်ႁၵ်ႉတူင်ႉတိုၼ်ႇမႃး ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈႁၵ်ႉသႃႁႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉလႆႈႁၢင်ႈလီၵိုၵ်း ပိုၼ်း၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပေႃးလႆႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵႂႃႇ မုင်ႈမွင်းဝႃႈငဝ်းတူင်ႉဢၼ်ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း တေႁူမ်ႈၵၼ်သၢၼ်ၶတ်း ၵၢၼ်သၢင်ႈၾၢႆၼိူဝ်မႄႈ ၼမ်ႉၶူင်း လႄႈႁူမ်ႈၵၼ်ႁၵ်ႉသႃသၢႆမႄႈၼမ်ႉ တၢင်းႁၢင်ႈလီသၽႃႇဝမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ၊ ဢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉသိုပ်ႇ ၵိုၵ်းပိုၼ်းၵႂႃႇတေႃႇၸူဝ်ႈ” ဝႃႈၼႆ ။
ၸၢႆးၸွမ်လႅင်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈတူၺ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်လၢတ်ႈဝႃႈ - “ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁၼ်ၼႂ်းငဝ်း ႁၢင်ႈသဵင်ယဝ်ႉၸႂ်လဵၵ်ႉၶေႃးၶူမ်တႄႉ ယွၼ်ႉဝႃႈပေႃးသၢင်ႈၾၢႆယဝ်ႉၸိုင် တၢင်းႁၢင်ႈလီသၽႃႇဝ ၵေႃႈတေလူႉၵွႆ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇသဝ်းၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉၵေႃႈ တေထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈဢမ်ႇႁၼ်လီလွင်ႈသၢင်ႈၾၢႆၶႃႈ” ။
ၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉလုၵ်ႉတီႈမိူင်းၶႄႇသေလႆလတ်းၵၢင်မိူင်းတႆး။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းတင်း ၶွမ်ႊပၼီႇမိူင်းၶႄႇ မိူင်းထႆးသေတေၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း 6 ဢၼ်။ ၼႂ်းမိူင်းတႆး 4 ဢၼ်လႄႈ မိူင်းယၢင်း 2 ဢၼ် ။
ၾၢႆဢၼ်တေသၢင်ႈၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉ တေမီးမိူၼ်ၼင်ႇၾၢႆမိူင်းတူၼ်၊ တၢင်းႁႅင်းၾႆးၾႃႉ တေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ 7,100 မႄႊၵဝတ်ႉ။ ၾၢႆၵုၼ်လူင် တၢင်းႁႅင်း 1,400 မႄႊၵဝတ်ႉ။ ၼွင်ၽႃ 1,200 မႄႊၵဝတ်ႉ။ ၾၢႆမၢၼ်ႈတူင်ႈ 200 မႄႊၵဝတ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၾၢႆဢၼ်တေသၢင်ႈ ၼိူဝ်မႄႈ ၼမ်ႉ ၶူင်းထႅင်ႈ တီႈၼႂ်းမိူင်းလႅင် တီႈယႂႃႇတိတ်ႉ တၢင်းႁႅင်း 4,000 မႄႊၵဝတ်ႉ။ ၾၢႆႁတ်ႉၵျီး တီႈၼႂ်း မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ တၢင်းႁႅင်း 1,360 မႄႊၵဝတ်ႉ။ သင်ဝႃႈသၢင်ႈၾၢႆၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ၵမ်ႈ ၼမ်တေသူင်ႇၶၢႆပၼ်မိူင်းၶႄႇတင်းမိူင်းထႆး ။
Tags: Environment, News


