ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ ယေႃးတူဝ် ႁွတ်ႈၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး၊ ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈလေႃႇတွင်း ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈပုတ်ႉထ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ (ၽရႃႉသိင်ႁ 1 ႁုၼ်ႈၵဵင်းသႅၼ်) မၢႆတွင်းၶွပ်ႈႁွပ်ႈဝၼ်းၵိူတ်ႇ ပီၵွၼ်းၶမ်း 50 ပီ။ ပိူဝ်ႈတႃႇ ဢဝ်မိူဝ်းတင်ႈဝႆႉတီႈ ဝတ်ႉႁူဝ်လွႆ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸိုင်ႈတႆး။

ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး ထမ်မသႃမိ ယေႃးတူဝ်မႃးႁွတ်ႈတီႈ ဝတ်ႉၵေႃႇၵၢင် ဢိူင်ႇပႃႇလႅတ်ႇ ၵဵင်းမႆႇ

ဝၼ်းတီႈ 08/12/2014 ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ ယေႃးတူဝ်လုၵ်ႉမိူင်းတႆး ၶဝ်ႈၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး၊ မႃးတီႈဝတ်ႉၵေႃႇၵၢင် ဢိူင်ႇပႃႇလႅတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၵဵင်းမႆႇ။ ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၾၢႆႇလေႃႇတွင်း ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ (ၽရႃႉသိင်ႁ 1 ၵဵင်းသႅၼ်) ပိူဝ်ႈတႃႇ ၼိမၼ်တၼ ႁပ်ႉမိူဝ်းတင်ႈတမ်းဝႆႉတီႈ ဝတ်ႉႁူဝ်လွႆ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 50 ပီ (ပီၵွၼ်းၶမ်း) ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်။ ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်မႃး ပၢင်ပွႆးလေႃႇတွင်း ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တီႈၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉၵေႃႇၵၢင် လႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးဝတ်ႉၵေႃႇၵၢင်တင်းသဵင်ႈ ဢိၵ်ႇ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းထႆး ဢၼ်ပဵၼ်တၵ်ႉၵႃႇမၼ်းၸဝ်ႈ ႁပ်ႉႁဵတ်းၸဝ်ႈတႃႇၼလူင်။

ၸဝ်ႈၶူးလူင် ထမ်မသႃမိ လၢတ်ႈၼႄတီႈတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းမႃးႁူပ်ႉထူပ်း ႁွမ်းတၢၼ်းဝႆႈသႃ မၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈ- ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသူႇၼႆႉ ဢမ်ႇတၼ်းၶိုတ်း ပၢင်ပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 50 ပီ ဢၼ်ၸတ်းတီႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈဝၢႆးသေလေႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇႁၢင်ႈၶိူင်ႈ ႁႂ်ႈလီလူလီတူၺ်း တႃၽီတႃၵူၼ်းၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉလႆႈပႂ်ႉထႅင်ႈမွၵ်ႈၼိုင်ႈလိူၼ် ၸင်ႇတေယဝ်ႉတူဝ်ႈ။ ပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ လီငၢမ်း တေဢဝ်မိူဝ်းဝႆႉတီႈ ဝတ်ႉႁူဝ်လွႆ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈ မၢႆတွင်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 50 ပီၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဢဝ်မိူဝ်းဝႆႉတီႈလၢႆးၶႃႈယဝ်ႉ 4 တူၼ် - ဝႃႈၼႆ။

တီႈပၢင်ပွႆး လေႃႇႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ (တွင်းလေႃႇ)ပုတ်ႉထၸဝ်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ မီးသင်ၶၸၼ်ႉၽူႈယႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ 9 တူၼ် လႆႈႁပ်ႉၼိမၼ်တၼ ယေႃးတူဝ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဝၢၼ်းပရိတ်ႈ။ မီးသင်ၶၸဝ်ႈ ၸၼ်ႉၽူႈယႂ်ႇ ဝတ်ႉၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ (ၵုင်းထဵပ်ႈ) 9 တူၼ် လႆႈႁပ်ႉၼိမၼ်တၼ ယေႃးတူဝ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဝၢၼ်းပရိတ်ႈ။ ၾၢႆႇသင်ၶၸဝ်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႂ်းပၢင်ပွႆးဝႃႈ  ႁႂ်ႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈတူၼ်ၼႆႉ လေႃႇၶိုၼ်ႈမႃး ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းလီ ၼႂ်းဝၼ်းယႂ်ႇလူင်ႁူင်ႁၢင်းသေ ပဵၼ်ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ တူၼ်ဢၼ်ထွတ်ႈမျၢတ်ႈ (သၵ်းသိတ်း) တူၼ်ၼိုင်ႈ၊ မိူဝ်းၼႃႈမႃး တင်ႈဝႆႉတီႈလႂ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းတိုၼ်းတေၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ် မႃးဝႆႈမႃးသႃ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးထမ်မသႃမိၼႆႉ 1.ပဵၼ်ၻွၵ်းတိူဝ်ႊၼႂ်းသင်ၶၸဝ်ႈတူၼ်လဵဝ်၊ ဢၼ်ယဝ်ႉၵၢၼ်ႁဵၼ်းတီႈၸၼ်ႉၸွမ် ဢွၵ်ႊၾိူတ်ႊသ် (Oxford) မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ 2.ပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းသုၼ်ၵၢင်ဢွၵ်ႊၾိူတ်ႊၾၢႆႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပုတ်ႉထသႃသၼႃ (Fellow, Oxford Center for Buddhist Studies) ။ 3.ပဵၼ်ၾၢႆႇပုတ်ႉထသႃသၼႃ ၶွင်ဢွၵ်ႊၾိူတ်ႊ (Buddhish chaplain, Oxford) ဢၼ်ပေႃးမီးလွင်ႈၵိူတ်ႇလွင်ႈတၢႆ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ဢွၼ်ၵၼ် ၶဝ်ႈႁႃပိုင်ႈဢိင်မၼ်းၸဝ်ႈ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇဝူင်းပုတ်ႉထ သႃသၼႃ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း (Executive Secretary International Association of Buddhist Universities-ESIABU) ဢၼ်ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်ၽရႃႉထမ်းမၵူဝ်းသႃၵျၢၼ်း မိူင်းထႆး ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ။

ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးထမ်မသႃမိ ပဵၼ်လုၵ်ႈလုင်းၸၢင်းၶမ်းဢေႃး-ပႃႈၸၢင်းသူၺ်ႇ၊ ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 23/11/1964  (ၸွမ်းၼင်ႇၶၢဝ်ႇပၢင်လူင်ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ) တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ပၢင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢႃႇယု ၸဝ်ႈ 50 ပီ၊ 30 ဝႃႇသႃ။ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ မိူဝ်ႈဢႃႇယုၸဝ်ႈလႆႈ 6 ၶူပ်ႇ၊ တီႈဝတ်ႉသီရိမင်ႇၵလႃႇ ၵျွင်းဢုတ်ႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်းတီႈ ဝတ်ႉဝေႇၸယၼ်ႇတႃႇ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ မိူင်းမွၼ်း။ ယၢမ်ႈႁဵၼ်းမႃးၸဵမ် ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းလၢႆလၢႆတီႈသေ ယဝ်ႉၸၼ်ႉၸွမ် (Oxford) တီႈမိူင်းဢိင်းၵလၼ်ႇ၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉဝႆႉ တီႈမိူင်းဢိင်ႇၵလၼ်ႇ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ လႆႈႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၵၢၼ်သႃသၼႃတင်းၼမ်၊ မိူၼ်ၼင်ႇလႆႈႁဵတ်း ၶူးသွၼ် ႁေႃးထမ်းတရႃး ၼႄထမ်းတရႃးဝိပသ်သၼႃ လႄႈ ပပ်ႉယႂ်းႁိုၼ်ၽိုၼ်ထမ်းၵေႃႈ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇလၢႆလၢႆ ပပ်ႉ၊ ပႃးၸဵမ်တွပ်ႇၶေႃႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၼ်ႁႃလွင်ႈထမ်းမၼႂ်း Internet ၸိူဝ်းၼႆႉ။