ဢူးၶိၼ်ႇယီႇ ၵေႃႉပဵၼ်ၽွင်းလူင်ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း(လဝၵ)တွပ်ႇလၢတ်ႈ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ ပေႃးမီးဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်း/ ၵမ်ႉထႅမ်တဵမ်ထူၼ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ပေႃးႁဵတ်း ဝႂ်ၵပ်းတူဝ် (မၢတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇ) တေလႆႈ သဵင်ႈငိုၼ်း 6 ၵျၢတ်ႈ တေႃႇထိုင် 10 ၵျၢတ်ႈၵူၺ်း- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽွင်းလူင်ဢူးၶိၼ်ႇယီႇ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတွပ်ႇလၢတ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တီႈၸၢႆးမွင်ႇတိၼ်ႇ ၽွင်းတႅၼ်း သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈၸၢႆးမွင်ႇတိၼ်ႇ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉၼႂ်းသၽႃး လူၺ်ႈၵႂၢမ်းထၢမ်ၶိုၵ်ႉၶမ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းလူင်ဢူးၶိၼ်ႇယီႇ ဢမ်ႇတွပ်ႇပၼ်ၼႂ်းသၽႃးၵမ်းသိုဝ်ႈသေ ၶိုၼ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈတွပ်ႇပၼ်ၶိုၼ်း- ၼႆယဝ်ႉ။

ၸၢႆးမွင်ႇတိၼ်ႇ လၢတ်ႈၼႄၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈၼႆႉၸႂ်ႈတႄႉ၊ ၽွင်းလူင်ဢူးၶိၼ်ႇယီႇ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတွပ်ႇ လၢတ်ႈမႃးၼင်ႇၼႆ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈလုမ်းႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် (လဝၵ) ၵေႃႈတႅမ်ႈဝႆႉလၢတ်ႈဝႆႉယူႇ၊ ပေႃးဝႃႈ ႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ်မႂ်ႇ 6 ၵျၢတ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈတေႃႇဢႃႇယုဝႂ် 3 ၵျၢတ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈ ဝႂ်ၵပ်းတူဝ်လူႉၵွႆၵႂႃႇသေ ၶိုၼ်းတၢင်ႇယွၼ်း ႁဵတ်းမႂ်ႇ တေလႆႈသဵင်ႈၼိုင်ႈၶၼ် (10 ၵျၢတ်ႉ) ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်တႄႉမီးတႄႉတၢင်းၼွၵ်ႈမၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸိူင်ႉၼၼ်၊ ပေႃးဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇႁဵတ်းဝႂ် တေႃႇၼင်ႇၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၶဝ်၊ ၽူႈၶဝ်ႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈၵႂႃႇတေႃႇဢႃႇယုဝႂ် တီႈလုမ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် ယင်းယွၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ 5 မိုၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး၊ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းပႅၵ်ႇၼႃႈပႅၵ်ႇတႃ ဢၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၼၼ်ႉ တီႈလၢႆးၶႃႈၼႆႉ ၶဝ်ယွၼ်းၵေႃႉ 5 မိုၼ်ႇတိၵ်းတိၵ်း။

လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈလႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄတီႈ သၽႃး၊ ၽွင်းလူင်ၵေႃႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတွပ်ႇမႃး၊ ၼႂ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈ သင်ဝႃႈမႃးတၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄတီႈႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၵေႃႉလႂ်ၼမ်ႉၼမ်း (ၸရိတ်ႉတ) ဢမ်ႇလီ၊ ၵေႃႉလႂ် ယွၼ်းငိုၼ်းၼမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈႁူႉႁၼ်ၵေႃႈ ဢဝ်မႃးပႃးလၵ်းထၢၼ်(သၢၵ်ႈသေႇ)ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ။ ၵေႃႉလႂ်ၽိတ်း ႁဝ်းတေပၼ်တၢင်းတူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ၽိတ်းၼၵ်းၼႃ ထိုင်တီႈထိုင်လႅၼ်- ၸၢႆးမွင်ႇတိၼ်ႇ လၢတ်ႈ။

ၼၢင်းဢေၶမ်း ၵူၼ်းလၢႆးၶႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၶႂ်ႈလႆႈဝႂ်ၵပ်းတူဝ် (မၢတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇ)ဝႆးဝႆး၊  မီးၵၢၼ် ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈပၼ်ပဵၼ် 3 သႅၼ်ၵေႃႈမီး- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးမွင်ႇတိၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ- လႆႈပၼ် 5 မိုၼ်ႇ၊ လႆႈပၼ် 3 သႅၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈယွၼ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယွၼ်းတိၵ်းတိၵ်း။ ငိုၼ်း 5 မိုၼ်ႇပျႃးၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမီးငိုၼ်းၶဝ်တႄႉ ဢမ်ႇၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၶဝ်တႄႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်တႄႉတႄႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမႃးယွၼ်းႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် (မၢတ်ႈပူင်ႇ တိၼ်ႇ) မၢၼ်ႈၼႆႉ တီႈတႄႉမၼ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယွၼ်းငိုၼ်း ယႂ်ႇၼမ်ၸိူင်ႉၼၼ်။ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈ တီႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၵူၺ်း၊ တေႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းၵိုၵ်း ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ တႄႉတႄႉၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၼႆ ယင်းႁဵတ်းယၢပ်ႇလိူဝ် ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း မႃးႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ်လူးၵွၼ်ႇ၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ထုၵ်ႇလႆႈ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းထိုင် တီႈထိုင်လႅၼ်- ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးမွင်ႇတိၼ်ႇ လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸမ်မႃးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2015 ယဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူႈၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵူႈၵေႃႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေမီးသုၼ်ႇလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈမီး ဝႂ်ၵပ်းတူဝ် (မၢတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇ) ဝႆႉ ၼႂ်းမိုဝ်းၽႂ်မၼ်း၊ ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ထုၵ်ႇလႆႈမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ် ၼႂ်းမိုဝ်းၽႂ်မၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် လႄႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇလႅၼ် ၸိူဝ်းပႆႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမႃးႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။

မၼ်းၸၢႆးသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- ၵူၼ်းမိူင်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ သင်ဝႃႈမၼ်း ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၼႆၸိုင် မၼ်းၸၢင်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁၢမ်းႁႅၵ်းၸၢတ်ႈၵိူတ်ႇၵိုၵ်းမိူင်းၵႂႃႇ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လွင်ႈဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၵူႈၵေႃႉ ထုၵ်ႇလႆႈ ဢဝ်သႂ်ႇၸႂ်ၵၼ်ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇလႅၼ် ၼႆၸိုင် ပေႃးဝႃႈၶႂ်ႈပွၵ်ႈမႃးႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် တီႈဝၢၼ်ႈႁဝ်းမိူင်းႁဝ်း၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မႃးၺႃးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်း တူဝ်ၶဝ် ယွၼ်းငိုၼ်း ထႆၵိၼ်ငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈၵႂႃႇယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း သိုဝ်ႈၽႂ်သိုဝ်ႈမၼ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽွင်းတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈပႃႇတီႇလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢၼ်ၸမ်ႁဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ႁဝ်းႁူႉ ၸၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈတၢင်းသေ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်၊ ႁႂ်ႈၶဝ်ၸွႆႈထႅမ်ႁဵတ်းပၼ်ဝႂ်ၵပ်းတူဝ်- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၵူၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ်လႄႈ လႆႈပၼ်ငိုၼ်းၼမ်ၼႆႉ ၸၢႆးမွင်ႇတိၼ်ႇ ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ လႆႈဢဝ်တၢင်ႇလဝ်ႈလၢတ်ႈၼႄၼႂ်းပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈ လိူၼ်ၵျူၼ်ႊ (2014) ၊ ပဵၼ်ၶေႃႈထၢမ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းလူင်ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပဵၼ်ပႃး ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇၵူတ်ႇၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း(လဝၵ) ဢူးၶိၼ်ႇယီႇ ဢမ်ႇတွပ်ႇပၼ်ၼႂ်းသၽႃးၵမ်းသိုဝ်ႈ၊ ၶိုၼ်းတႅမ်ႈတွပ်ႇပၼ် ၶေႃႈတွပ်ႇမိူဝ်ႈ ႁၢင်လိူၼ်ၵျူၼ်ႊ- ၼႆယဝ်ႉ။