ၼၢင်းယၼ်ႊႁီႊလီႊ တူဝ်တႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်ႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UN  ၾၢႆႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။


ပီ 2017 လိူၼ်ၵျုႊလၢႆႊ ဝၼ်းထိ 15 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်းပၢႆ ၼၢင်းယၼ်ႊႁီႊလီႊ ၵႂႃႇ ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး တီႈႁူင်းႁႅမ်း Golden Hill Hotel  ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းသိူဝ် သေ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၺႃးတပ်ႉသိုၵ်း၊ ၸုမ်းမီးဢႃႇ ၼႃႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈ၊ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်း ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။

ၸၢႆးၼေႃသႅင် ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၸုမ်း TYN လၢတ်ႈဝႃႈ “ယူႇတီႈၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး  လၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၺႃးပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း၊ ပိူင်လူင်ဢုပ်ႇၶႆႈၼႄလွင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းယေႃ ၺႃးၶႃႈ တၢႆမိူဝ်ႈပီၵၢႆ။ လွင်ႈပၢင်တိုၵ်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇတီႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ၊ လွင်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး၊ လွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႁိၼ်လႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉသၽႃႇဝ သိင်ႇ ဝႅတ်ႉလွမ်ႉ၊ လွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းယိုတ်းဢဝ်တီႈလိၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ TYN  တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ ၼၢင်းယၼ်ႊႁီႊလီႊ တုၵ်းယွၼ်းပၼ်တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ႁူင်းႁဵၼ်း”ဝႃႈၼႆ။


ၼၢင်းယၼ်ႊႁီႊလီႊ လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်တၢင်ႇလၢတ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တေတႅမ်ႈၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ တေမႃး၊ ဢၼ်သႃႈ ႁႂ်ႈလၢတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ တူၵ်ႇလၢတ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ပၼ်ၵႂႃႇ - ဝႃႈၼႆ။


တူဝ်တႅၼ်းတႆး ဢၼ်ႁပ်ႉႁူပ်ႉထူပ်း ၼၢင်းယၼ်ႊႁီႊလီႊ ၼၼ်ႉ ၸၢႆးၼေႃႇသႅင်၊ ယိင်းလၢဝ်တႆး ၽူႈပွင်ၵၢၼ် ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYN (ပတ်းပိုၼ်ႉ) ၊ ၸၢႆးထုၼ်းလႃႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၊ ၶူးၼၢင်း ၶႅမ်ဝၼ်း ၸုမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃႇၵေႃတႆး၊ လုင်းၸၢမ်ႇပုၼ်ႉ (ၵေႃႉၵၢင်) ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈတႆး ၼမ်ႉတူႈ တင်းမူတ်း 5 ၵေႃႉ။


ယိင်းလၢဝ်တႆး လၢတ်ႈဝႃႈ - “ဢၼ်မွၵ်ႇမႃး 5 ၵေႃႉ တႃႇႁူပ်ႉမၼ်းၼၢင်း၊ ဢၼ်မၼ်းၼၢင်းတူၵ်ႇၸိုဝ်ႈ သေ မွၵ်ႇမႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်း TYN ဢေႃႈ။ TYN ပဵၼ်ၸုမ်းၼႅင်ႇသၢၼ် လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈဝူၼ်ႉဝႃႈ ထုၵ်ႇလီပႃးလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ၼၢင်းၶႅမ်ဝၼ်းၶဝ်၊ ၸၢႆးထုၼ်းလႃႉၶဝ် ၊ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ၼၢင်းယၼ်ႊႁီႊ လီႊ ၶႂ်ႈၵႂႃႇၼမ်ႉတူႈ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇပၼ်ၵႂႃႇလႄႈၸင်ႇလႆႈမွၵ်ႇပႃး ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃ လိၵ်ႈလၢႆး ၼမ်ႉတူႈ ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈလၢတ်ႈၼႄ ငဝ်းလၢႆးဢၼ်ပဵၼ်တႄႉ မီးတႄႉ ၼၼ်ႉဢေႃႈ- ဝႃႈၼႆ။


ၼၢင်းယၼ်ႊႁီႊလီႊ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၾၢႆႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း တူဝ်တႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UN   တင်း ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYN  ၼႆႉ ယၢမ်ႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်မႃးယဝ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၶၢဝ်းတၢင်းမၼ်းၼၢင်းၵမ်းၼႆႉတႄႉ တႄႇ ႁွတ်ႈ ထိုင်မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/7/2017 ၊ တေပွၵ်ႈၶိုၼ်း ဝၼ်းတီႈ 21/7/2017  ဝႃႈၼႆ။