ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ပွတ်းႁွင်ႇ  ဢွၼ်ၵၼ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႅၵ်ႇပၼ်ၽႃႈပိၵ်ႉပၢၵ်ႇလႄႈ ပၼ်တၢင်းႁူႉၵူၼ်း မိူင်း လွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း H1N1။


ဝၼ်းတီႈ 30 – 31 /07/2017 ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ပွတ်းႁွင်ႇဢဵၼ်ႁႅင်းၸမ် 20 ၵေႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ပႆတၢင်း ၸႅၵ်ႇၽႃႈပိၵ်ႉပၢၵ်ႇလႄႈ ပၼ်တၢင်းႁူႉၵူၼ်းမိူင်း လွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း H1N1  ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွမ်းၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း၊ ပိုၼ်ႉတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ႁူင်းႁပ်ႉလဵင်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ (ဢမ်ႇမီးပေႃႈမႄႈ) ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပေႃးလႆႈတမ်းၸႂ်ၼၼ်ႉ TYO လႆႈၵႂႃႇယွၼ်း ၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈပလိၵ်ႈမႃးတူၺ်းပၼ်ရူတ်ႉ၊ ၵႃး ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၶႂၢႆႇၶႃပႄလႅင် ၵေႃႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၸွမ်းဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးႁၢၼ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ပွတ်းႁွင်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ - “တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း H1N1 ၼႆႉပႆႇမႃး ထိုင်မိူင်းႁဝ်းသေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈၾႆးမႆႈႁူဝ်ဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈမႃးထိုင်ႁၢင်ဝၢၼ်ႈ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ် ၾၢင်ႉၵိၼ် ၾၢင်ႉယူႇ ႁႂ်ႈႁဝ်းႁူႉလွင်ႈႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း H1N1  ပေႃးဢမ်ႇယူႇလီ မီးၾၢင်ႁၢင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၸိုင် ႁႂ်ႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၵႂႃႇႁႃမေႃယႃသေၵမ်း ” ဝႃႈၼႆ။


ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းယႂ်ႇ H1 N1 ၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇမီးလူမ်းၼၢဝ်၊ ဢႆ၊ ၶူႈၼင်ၶူမ်း၊ ၶေႃးၸဵပ်း၊ ၶီႈမုၵ်ႈလႆ၊ ၸဵပ်းၸွမ်းၼိူဝ်ႉၸွမ်းတူဝ်၊ ႁူဝ်ၶႆႈ၊ ၵတ်းသၼ်ႇ၊ မၢင်ၵေႃႉပဵၼ်တွင်ႉၵႂႃႇၶႂ်ႈႁၢၵ်ႈ၊ ပေႃးပဵၼ် ႁႅင်းၸိုင်တေထူၺ်ႈ ၸႂ်ဝႆး၊ ထူၺ်ႈၸႂ်ယၢပ်ႇ၊ သူပ်းၶဵဝ်၊ မိုဝ်းၶဵဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉထိုင်တီႈပေႃးလိုမ်းတူဝ် -ဝႃႈၼႆ။


ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၵမ်ႈၼမ်တီႈတႃႈၵုင်ႈ မီးၵူၼ်းလႆႈလူႉတၢႆယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်း 6 ၵေႃႉ ဢၼ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် မီးယူႇ 30ၵေႃႉ ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်လႆႈၼႆသေ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းမၢၼ်ႈယွၼ်း တၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆး ယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) ႁႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ်လွင်ႈယႃယႃႈႁႄႉၵင်ႈ (Vaccine) လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်းမေႃယႃ။


ယၢမ်းလဵဝ်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼွၵ်ႈသေ တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း H1N1 ယင်းမီးၸိူဝ်ႉမႅင်း H3N2, လႄႈ H5N1 ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇဝႃႈၼႆ။

Photo by  Sai Tiger Tai