သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း RCSS/SSA ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း ၽွင်းၵၢင်လိူၼ် ၵျုၼ်ႊ ပီ 2017 ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သွၵ်ႈတဝ်၊ ဢဝ်ၶွင်လၢႆ၊ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆ SHRF ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ။


ဝၼ်းတီႈ 07/07/2017 ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး Shan Human Rights Foundatio (SHRF) လႆႈဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ၸုမ်းသိုၵ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ လႃးႁူႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၵူတ်ႇထတ်း သွၵ်ႈတဝ်ဢဝ် ၶူဝ်းၶွင်လၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ဢမ်ႇၵႃး တီႉၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉ ပႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈ။

ၸၢႆးႁေႃသႅင်  ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး SHRF လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ၶႂ်ႈ တုၵ်းယွၼ်းထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုင်၊ မိူင်းတႆး ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသႂ်ႇၸႂ်ဝႆႉ ၼၵ်း  ပၼ်ႁႃတင်းၸဵပ်းသႅပ်ႇၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်လႆႈပၢႆႈ/ၼီ လႆႈထူပ်းတင်းယၢပ်ႇ ၵူႈတီႈၵူႈတင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ သႂ်ႇၼႂ်းဢူၵ်းၼႂ်းၸႂ် ႁႂ်ႈလူင်းတူၺ်းထိုင်ပၼ် ၸွႆႈၵႄႈၶႆပၼ် ၵိုတ်းယိုဝ်းပၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ဢၼ်ပဵၼ် ယူႇၼႂ်း မိူင်းႁဝ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ တေပဵၼ်တီႈၸုမ်းယိပ်းၵမ် ဢေႃးၸႃႇၼႃဢႃႇ ၼမ်လိူဝ် ပိူၼ်ႈ ၶဝ်ၸီႉသင်လႄႈသင် ႁႂ်ႈၵိုတ်းလႄႈသင် မၼ်းလဵပ်ႈတေပဵၼ်လႆႈယူႇ တုၵ်းသူၼ်းထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁႂ်ႈၸွႆႈ တူၺ်းထိုင်ပၼ်” ဝႃႈၼႆ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽူႈၸၢႆးသွင်ၵေႃႉ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိၺွပ်းၵႂႃႇမႃး ဝၼ်းတီႈ 09/02/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁိမ်း ဝၢၼ်ႈၼႃးလိူဝ်ႇ ပၢင်ႁႆး ၼႂ်းၵႄႈ ဢိူင်ႇမိူင်းမၢင်းလႄႈ ဢိူင်ႇမိူင်းပူးဢွၼ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း။


ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ဝၢႆးပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 277 မိူင်းတူၼ် ႁူပ်ႉၺႃးၵူၼ်း မိူင်းပူးဢွၼ်ႇ သွင်ၵေႃႉ ၸႂ်ႉၶဝ်ၵိုတ်းသေ တိၺွပ်း ၵုမ်းၶင်ၶဝ်ဝႆႉ တီႈတပ်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းၵၢတ်ႇ ဢိူင်ႇမိူင်းမၢင်း။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ သွင်ၵေႃႉဢၼ် ထုၵ်ႇတိၺွပ်းၵုမ်းၶင်ၼၼ်ႉ လုင်းၵွၼ်း ပႃႈၵိုတ်ႈ။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉ ၸၢႆး ဝၼ်းၼ ဢႃယု 30 ပီ လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းမၢၼ်ႇ ပႃႈမၢၼ်ႇဢွင်ႇ ၶႃႈသွင်ၵေႃႉၼႆႉ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉ တေႃႇ ႁူဝ်ပေႃးဢွၵ်ႇလိူတ်ႈ ဝႃႈၼႆ။


လိူဝ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်ႈမၢၼ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်လၢႆငိုၼ်းတွင်း ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 20/03 /2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၶမရ 527 မိူင်းသၢတ်ႇ ႁူမ်ႈပႃး ၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ ႁူႇႁူမ်ႈ ဢွၵ်ႇသွၵ်ႈတဝ် ၸွမ်း သူၼ် ႁႆႈ ဝၢၼ်ႈၶၢမ်းပၢၵ်ႈသေ သွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸွမ်းႁေႃႁိူၼ်းထဵင်ႁႆႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇ သွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်လၢႆၶူဝ်းၶွင်လႄႈငိုၼ်းတွင်းသမ်ႉ လုင်းဢိၼ်းသႅင် သုမ်းၾူၼ်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈ၊ ၾႃႉမိတ်ႉ၊ ၵႃႈၶၼ်  7500 ပျႃး၊ ငိုၼ်းထႅင်ႈ 3 သႅၼ်ပျႃး။ လုင်းမႁႃႇ သုမ်းၶဝ်ႈ 5 ထူင် ၵႃႈၶၼ် 60000 ပျႃး၊ ၶႅပ်းႁၢင်းသႅင်လႅတ်ႇ ၼိုင်ႈဢၼ် ၵႃႈၶၼ် 5 မိုၼ်ႇပျႃး၊ မေႃႈၾႆး Battery ၵႃႈၶၼ် 28000 ပျႃး။ ၾႃႉမိတ်ႈၼိုင်ႈမၢၵ်ႈ ၵႃႈၶၼ် 15000 လႄႈ ၵႆႇၼိုင်ႈတူဝ်ၵႃႈၶၼ် 7000 ပျႃး ဝႃႈၼႆ။


လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းတဢၢင်း ႁူၵ်းၵေႃႉၵေႃႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉ၊ ၾင်ၼႂ်းလုၵ်းလိၼ်ၼိုင်ႈၶိုင်ႈ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ပူႇၵၢင်ႉလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈထုၵ်ႇမတ်ႉဝႆႉ ယွၼ်ႉထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ ၸွႆႈထႅမ်သိုၵ်းတႆး။


မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 22/04/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ 247 တဵၵ်းတဵင်ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 6 ၵေႃႉသေ တိမတ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉ ပႃးတင်းပူႇၵၢင်ႉ ၸၢဝ်းတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) တီႈဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇလႅင်ႉ ဢိူင်ႇသႅၼ်မွင်း ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းပဵင်း ဝႃႈၼႆ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉ ၺႃးတိမတ်ႉၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ပူႇၵၢင်ႉ လုင်းသၢမ်သူၺ်ႇ ဢႃယု 40 ပဵၼ်လုၵ်ႈ ၸၢႆး ပေႃႈမိင်ႈလႄႈမႄႈမိင်ႈ ။ ၸၢႆးၸဵၼ်းသၢမ် ဢႃယု 30 ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းၸဵၼ်းသၢၼ်လႄႈ ပႃႈၸဵၼ်းသၢမ် ၶဝ်သွင်ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇလႅင်ႉ ဢိူင်ႇသႅၼ်မွင်း ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸီႉၼႄးဝႃႈ ပဵၼ်သိုၵ်းတႆး ဝႃႈၼႆ။


ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်း ယိုဝ်း ပတ်း ပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA သေ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶိုင်ပွင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။


မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 17/06/2017 ၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းတႆး RCSS ႁိမ်းႁွမ်း ဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်ပဵင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ သွင်ၾၢႆႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵမ်းလိုၼ်း ၽွင်းၵၢင်ပီ ပီၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။