ယွၼ်ႉမိူင်းထႆး ၶၢတ်ႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် သႅၼ်းဢၼ် :-)ဝူၺ်ႇႁင်ႈ ယုၵ်ႉၶွင်ၼၵ်း ၶိုၼ်ႈသုင် လႃႈၼမ်ႉ ၸွမ်းႁိူဝ်း ႁႃပႃၼႂ်း ပၢင်ႇလၢႆႇ လိူၵ်ႈပူပႃၵုင်ႈႁွႆ ၵၢၼ်ႁႆႈသူၼ်ၼႃး ၵၢၼ်ဢၼ်မိၼ်ႇမႄႇၸမ်တေႃႇၸီးဝိတ်ႉသၢႆၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇပိုတ်ႇ တိုဝ်ႉတၢင်း ဢၼုၺၢတ်ႈပၼ် ႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းလၢဝ်း မိူင်းၶမဵၼ် (ၵမ်ႊၿေႃးၻီးယိူဝ်ႊ) တင်း 3 ၸိုင်ႈမိူင်း ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်။


ႁူမ်ႈဝႃႈပိုတ်ႇပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းၼႆသေတႃႉ တၵ်းလႆႈ ၸီႉၸမ်ႈ ဝူင်ႇဝွၵ်ႇသၼ်ၸၢတ်ႈ(ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း) ပဵၼ်ၵူၼ်း ၵိုၵ်းမိူင်းလႂ်။ တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းလၢဝ်း ၶမဵၼ် (ၵမ်ႊၿေႃးၻီးယိူဝ်ႊ)တႄႉဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃတႃႇဝူင်ႇဝွၵ်ႇ ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ၵွပ်ႈမီးလၢႆၶိူဝ်းၵူၼ်း မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ ပဵၼ်သၼ်ၸၢတ်ႈမၢၼ်ႈ။ မီးႁႆႈမီးၼႃႈ ယူႇၵေႃႈႁဵတ်းဢမ်ႇလႆႈ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈထုၵ်ႇၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် လႄႈမၢႆၸႂ် ပႅင်းၸင်းတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေပၢႆႈၶဝ်ႈ မိူင်းထႆး ၵွၼ်ႇၼႃႈမိူင်းထႆးတေပိုတ်ႇႁပ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႅင်းၵၢၼ် ၶၢမ်ႈမိူင်း။


ပေႃးတူၺ်းၶိုၼ်းပႃႈလင် ဢၼ်ၵူၼ်းတႆးတႄႇ ၶိူၼ်ႈယၢႆႉ ၶဝ်ႈမိူင်းထႆးၸိုင် တေလႆႈႁၼ် ၸုပ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႄႉ ပဵၼ်ၸုပ်ႈၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ် လုၵ်ႉၾိုၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ လႆႈပိုင်ႈဢိင်လႅၼ်လိၼ်ထႆး ပဵၼ်လၵ်းသေ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်းထႆး ထႆးၵေႃႈၶႂ်ႈမီးႁူဝ်ႉ ႁႄႉၵၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် ပၢၼ်ၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႉႁိူင်း။


ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ပၵ်းထင်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး။ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၵမ်းဢိတ်းၵမ်းဢွတ်း ၶိူၼ်ႈယၢႆႉၶၢႆႉတီႈ ၶဝ်ႈပၵ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆး ယွၼ်ႉမိူင်းတႆး ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈထိုင်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇၶဝ်ႈထိုင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်။ ထိုင်မႃး 1996 - 1999 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တမ်းၽႅၼ်ၽဵဝ်ႈၵူၼ်း ၶိူဝ်းတႆး ႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈ လၢႆးတိုၵ်း တႅပ်းသီႇတႅပ်းသေလိုပ်ႈႁေႃႈ ၽဝ်ဝၢၼ်ႈႁိူၼ်းယေး ၼႂ်းမိူင်းတႆး သၢမ်ႁဵင်မူႇဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းသၢမ်သႅၼ်ပၢႆ ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇတီႈသဝ်း။ ႁူမ်ႈဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇ ယူႇဝၢၼ်ႈႁိမ်းဝဵင်း။ ၸိူဝ်းမီးပီႈၼွင်ႉ ၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈ ပၢႆႈၵႂႃႇယူႇၸွမ်းၼႂ်းဝဵင်း ၵမ်ႈၼမ် လင်လႆပၢႆႈၶဝ်ႈ မိူင်းထႆး ဢမ်ႇမီးႁေႃႁိူၼ်းၸိူၼ်းတၢင်ႇ ဢမ်ႇမီးၸိုဝ်ႈ မီးသဵင် ၼႂ်းသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ။


ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈ 2014 ပၢႆလိူၼ်မၢၶျ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈ လုၵ်ႉမိူင်းထႆး သေ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းလူင်းၸိုဝ်ႈသၢႆမၢႆ ႁူဝ်ၵူၼ်း ႁူဝ်ႁိူၼ်း ႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈလႄႈသဵင်ႈ ၵႃႈရူတ်ႉ ၵႃႈၵႃး လႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း မိူင်းထႆးလၢႆလၢႆၵေႃႈ မီးတၢင်းၼမ်။


ယွၼ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈပဵၼ်မိူင်းဢၼ်သိုၵ်းၽွင်းငမ်း ပဵၼ်မိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်မေႃး ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ထုၵ်ႇတဵၵ်းတဵင် လူလၢႆပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၼမ်လူၼ်ႉပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ထႆးႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ်ဝႂ် ၵူၼ်းပၢႆႈမိူင်း မႃးပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇဝႂ်ယုၵ်ႉယၢႆႉၶၢႆႉထိၼ်ႇထၢၼ် ဝႂ်ပၢႆႈသေႃႉႁူမ်ႈ ယူႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ဝႂ်ပိုၼ်ႉတီႈသုင် ဝႂ်သီၶဵဝ်ၶွပ်ႇလႅင် ဝႂ်သီမၢၵ်ႇၶိူဝ် ဝႂ်ႁူဝ်သုၼ် ဝႂ်တၢင်ႇၻၢဝ်ႈ ဢိၵ်ႇလၢႆသႅၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၢင်ၸိူဝ်းၶိုတ်းတၼ်းလႆႈဝႂ်ယူႇသဝ်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်း။ မၢင်ၸိူဝ်းဢမ်ႇတၼ်းလႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ်ႈမႃးမိူင်းထႆးတူၵ်းလိုၼ်း။ ၵူၺ်းၵေႃႈလၵ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်ၵိၼ်ၵႂႃႇ ႁဵတ်းၼၼ် ၽွင်းၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးထဵတ်ႈၵႃႈႁိုဝ်။ မီးၶၢဝ်ႇယူႇလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းဝႃႈပိူၼ်ႈႁဵတ်းပၼ် ဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႆသေ တႄႉလဵၼ်ႈဢမ်ႇႁူႉ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈသဵင်ႈငိုၼ်းပႅတ်ႈလၢႆလၢႆဢမ်ႇလႆႈဝႂ်သင် ၵေႃႉဢၼ်ဝႃႈတေၶပ်းၶိုင်ပၼ်ၼႆႉ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁၢႆလၢႆႁၢႆဝဝ်ႇၵႂႃႇ။


လိုၼ်းသုတ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး တဵၵ်းငႅၼ်ႉႁႂ်ႈမီးဝႂ်ၶဝ်ႈမိူင်းလႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ထုၵ်ႇပၵ်းပိူင် ၵူတ်းမၢႆႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်းၼႆလႄႈ လၢႆၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်တႄႉ ဢမ်ႇတႄႉဢမ်ႇႁူႉ ပိုတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးႁွင်းႁပ်ႉႁဵတ်းၼၢႆးၼႃႈ ႁပ်ႉတိတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းပၼ်ဝႂ်ထတ်းထွင်ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းၼႆသေ လႃႈလီႈသႂ်ႇၸိုဝ်ႈထႆး ၸိုဝ်ႈတႆး ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်ႉ တၢင်းပိူင် မႅၼ်ႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸိုဝ်ႈတႄႉတၢင်းႁိူၼ်း တၢင်းဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇ မိူင်းၼွၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈၵမ်ႈၼမ်ဢမ်ႇႁတ်း သႂ်ႇၸိုဝ်ႈတႄႉ ပေႃးပဵၼ်ၸိုဝ်ႈတႄႉ တၢင်းႁိူၼ်းသမ်ႉထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးမၢပ်ႇၵိၼ်ငိုၼ်း ဝႃႈလုၵ်ႈလၢၼ်သူလၵ်ႉၵႂႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ် မိူင်းထႆးလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ သဵင်ႈငိုၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ 5000-7000 ၿၢတ်ႇငိုၼ်းထႆး ဢမ်ႇလႆႈမိူဝ်းႁဵတ်းတီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ႁဵတ်းပၼ်ၵၼ်မႃး။ ပေႃးတူၺ်းၸိူင်ႉၼႆ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ဢွၵ်ႇၵူတ်းမၢႆ ႁႂ်ႈႁဵတ်းပၢသ်းပွတ်ႇယဝ်ႉ ၸင်ႇမႃးယွၼ်းဝီႊသႃႊ ၶဝ်ႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸွမ်းပိူင် MOU ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃလူင် ဢၼ်ၼိုင်ႈတႃႇၵူၼ်းတႆး။


တႃႇတေလႆႈမႃးပၢသ်ပွတ်ႇၼၼ်ႉ ၶၼ်ႈတွၼ်ႈမၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈငၢႆႈငၢႆႈ။ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉၸၢႆႇၵေႃႈသဵင်ႈၼမ် ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵေႃႈပိူင်။ တေႃႈၼင်ႇယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵူၺ်းၵေႃႈ ၵမ်းၵမ်းၵူၺ်းပေႃးဝႃႈ တေလႆႈၵူတ်ႇလိူတ်ႈ တေႃႇဝီႊသႃႊ တေႃႇဢႃယု ဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် သဵင်ႈငိုၼ်းယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်း ငိုၼ်းလိူၼ်ၶၼ်ႈတႅမ်ႇ ဝၼ်း 300 ပၢၵ်ႇၿၢတ်ႇ၊ ၵႃႈၶၢတ်ႈႁွင်ႈ ၵႃႈၵိၼ် ၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း သုၼ်ႇတူဝ် ဢမ်ႇသၢင်ႇတေႃႇ ၵႂႃႇၽိတ်းပႆပိူင်ႈဢိတ်းဢီႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇပလိၵ်ႈထႆးမႂ်ငိုၼ်း။


ပေႃးၺႃးပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉလီၵေႃႈသၢင်ႇတေႃႇ၊ ပေႃးၺႃး ပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉဢမ်ႇလီ ၶၢႆႉၵၢၼ်ၶၢႆႉငၢၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ ပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉယိုတ်းဝႂ်ဝႆႉ ၵႂႃႇလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ငို်ၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇပၼ် ပေႃးၵိုတ်းငိုၼ်းတေလႆႈပၼ် ၼမ်မႃး။ မၢင်ၵေႃႉပၢႆထုၵ်ႇပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉ ၵႂႃႇသႂ်ႇသူပ်းသႂ်ႇၵႂၢမ်းပလိၵ်ႈသေမႃးၺွပ်းၵေႃႈမီး။ ၵၢၼ်လၢႆသႅၼ်း ထုၵ်ႇႁၢမ်ႈႁႅတ်ႉ လိူဝ်သေၵၢၼ်ၼၵ်းၼႃၸႂ်ႉႁႅင်း ၵၢၼ်ဝူၺ်ႇႁင်ႈ ၵၢၼ်မိၼ်ႇမႄႇတေႃႇ ၸီးဝိတ်ႉသၢႆၸႂ် ႁၢမ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉဢွၵ်းဢေႃ လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွင်ႇမၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵႂၢႆးၵူၺ်းႁိုဝ် (ပေႃးတူၺ်းဢွၵ်းဢေႃလုၵ်ႈမႄႈတႆး ႁႅင်းၵၢၼ် ၶၢမ်ႈမိူင်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸၢႆးမွင်ႇ ထွင်းၻီး) ဢၼ်လႆႈပဵၼ် တူဝ်တႅၼ်းမိူင်းထႆးၵႂႃႇၶႄႉၶႅင်ႇမိူင်းၼွၵ်ႈ သမ်ႉဢဝ်ၸိုဝ်ႈ ဢဝ်သဵင် မၼ်းၸၢႆးယူႇ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ဢၼ်ၵိူတ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈလီ မႃးႁဵၼ်းၼႂ်းထႆး ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ဢၼ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိူဝ်ၵူၼ်းထႆးၵေႃႈမီးလၢႆၵေႃႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉႁႅင်း ၸႂ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸႂ်ႉဢွၵ်းဢေႃ)။


လိူဝ်ၼၼ်ႉပၢႆဢၢင်ႈဝႃႈ ၸၢင်ႈဢဝ်ၸိူဝ်ႉတၢင်းပဵၼ်မႃးၽႄႈၼႂ်းမိူင်းထႆး မႃးသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ၵဝ်း လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ။ ဢၼ်လႆႈႁၼ်ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ၵူၼ်းတႆးမႃးတၢႆ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၼပ်ႉပေႃးဢမ်ႇလႆႈ ယွၼ်ႉၸပ်းတၢင်းၸဵပ်းမႆႈၶႆႈၼၢဝ် ထုၵ်ႇရူတ်ႉၽႃႇၵႃးတမ် ဢမ်ႇမီးၵႃႈႁၢင်ႈၵႃႈႁူဝ် ၵူၼ်းထႆးၼင်ႇၵၼ် သွတ်ႉသႅတ်ႉပၼ်ငိုၼ်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵေႃႉၸဵပ်း ၵေႃႉတၢႆၼၼ်ႉ တၢႆလွၵ်ႇတၢႆလၢႆ ၼႆႉၵွပ်ႈၵူၼ်းတႆး ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်ထုၵ်ႇၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၵူတ်းမၢႆ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ၸိုဝ်ႈ ၼႂ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈပီႈၼွင်ႉ တႆးၵေႃႉတႆးသႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈမႃးႁပ်ႉၵႃႈႁူဝ်သင်လႆႈ။


လွင်ႈဢၼ်ဝႃႈႁႅင်းၵၢၼ်ဢဝ်ၸိူဝ်ႉတၢင်းပဵၼ်မႃးၽႄႈၼၼ်ႉ ပႆႇတွၼ်ႉယိၼ်းၶၢဝ်ႇ။ ၵူၺ်းလႆႈယိၼ်းၶၢဝ်ႇ ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သူၼ်ၵၢၼ်ၼႃး တိတ်းၸိူဝ်ႉတၢင်းပဵၼ် လႆႈသုတ်ႇငူၼ်ႉသၢၼ်ယႃၶႃႈဝူင်ႈမႅင်း ယွၼ်ႉလႆႈသိတ်ႇပူၼ်ႈ ယႃၶႃႈမႅင်းလႄႈ ၵိၼ်ႇဢၢႆမၼ်း ၶဝ်ႈသူပ်းၶဝ်ႈပၢၵ်ႇ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈပွၵ်ႈမိူဝ်းတၢႆၶိုၼ်းမိူင်းတႆး မီးတၢင်းၼမ်။


လိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးပၼ်ႁႃမႃးလၢႆပွၵ်ႈၵေႃႈလိုပ်ႈလမ်းတိၺွပ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်းပဵၼ်ၾုင်ပဵၼ်ၵဵၼ် မီးလုၵ်ႈလဵၵ်ႉ လုၵ်ႈလႅင် ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၼွၼ်းႁွင်ႈၼွၼ်းႁေႃ လႆႈပၢႆႈမူၵ်းယုမ်းမူၵ်းယွမ်ႇ ပလိၵ်ႈၸွမ်းဢဝ်ၾႆး ၸုတ်ႇၽဝ်ယုမ်းယွမ်ႇထႅင်ႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇမိူဝ်ႈ 2007 လိူင်ႈလၢဝ်း ၵူၼ်းလၵ်ႉၶဝ်ႈႁွင်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မႄႈၸူဝ်ႉသေၵၼ်ႉၸၼ်ႉ ဢဝ်တၢႆၵေႃႈ ဝႃႈပဵၼ်တႆးၼႆသေ ပလိၵ်ႈဢွၵ်ႇၵႅတ်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉတိၺွပ်းၵူၼ်းတႆးပေႃးၽူင်ႉၵႂႃႇသဵင်ႈ။ ဝၢႆးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၵမ်းၼႆႉ ယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈသေ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢမ်ႇႁိုင်ၵေႃႈ မိူင်းပႆႇလႅင်း သိုၵ်းတင်းပလိၵ်ႈ ပေႃးဢွၵ်ႇဝႅတ်ႉ ၸွမ်းၶႅမ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈ ၸွမ်းဢွင်ႈတီႈႁႅင်းၵၢၼ်ယူႇသဝ်း မီးဝႂ်ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵေႃႈၺွပ်းဢဝ်ၶိုၼ်ႈရူတ်ႉၵႂႃႇမူတ်း ၽႅဝ်ႁူင်းပလိၵ်ႈ ယဝ်ႉၸင်ႇမႃးထတ်း ၽႂ်မီးဝတ်းမီးဝႂ်ၵေႃႈ ပွႆႇ ၽႂ်ဢမ်ႇမီးၵေႃႈၺွပ်းၶင်။


ၸိူဝ်းၼႆႉဢိင်လွင်ႈပဵၼ်မႃး ယွၼ်ႉထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလိုပ်ႈႁေႃႈၶၢႆႉဝၢၼ်ႈၼႃးသူၼ် ၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ပေႉၵိၼ်လူလၢႆ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်မိူင်းတႆးသေၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၸဝ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈပၢႆႈၶဝ်ႈမႃး ႁႃႁဵတ်း ၵိၼ်ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး။ တီႈတႄႉမၼ်းတႆးဢမ်ႇၽၢၼ် မီးႁႆႈမီးၼႃး မီးဝူဝ်းမီးၵႂၢႆး မီးႁေႃႁိူၼ်းၸိူၼ်းတၢင်ႇ ႁင်းၽႂ်မၼ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈလဵဝ်ဝၢၼ်ႈႁဝ်းမိူင်းႁဝ်း မီးလွင်ႈပေႃးတေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႆႈ ႁဵတ်းၼႃးႁဵတ်းသူၼ်ႁဵတ်းႁိူၵ်ႈလႆႈၽွင်ႈယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆးၼမ်လႄႈ ပိူၼ်ႈတၢင်ႇၶိူဝ်းမႃးႁိမ်ယူႇႁိမ်ၵိၼ်ႁိမ်ဢဝ်တီႈလိၼ် ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်း ၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈဢေႇယွမ်းလူင်း တူၺ်းဢဝ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵူၺ်းလႃႈ ၵွပ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းဢေႇလႄႈ ႁဝ်းဢမ်ႇပေႉပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈပဵၼ်ၶုၼ်ပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်းမိူင်းႁဝ်း။


ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ပေႃးတေၶိုၼ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး တိတ်းတၢမ်းတူၺ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်းလီလီ ထတ်းထွင်ၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉ လႄႈ တၵ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင်ဢၼ်ပိူၼ်ႈတမ်းဝႆႉ ပေႃးပဵၼ်လႆႈဢမ်ႇမီးငိုၼ်းတိုၼ်းၵႃႉၶၢႆၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီယူႇမိူင်းႁဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးႁဝ်း ပႂ်ႉပႃးၽႅၼ်ႇလိၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၵႂႃႇလီလိူဝ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။