ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ ဢိၵ်ႇ ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉၸိူဝ်းၵိုတ်းတင်းသဵင်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်လႆႈၸႂ် ယုၵ်ႉဢဝ်တီႈလိၼ် တီႈၾင်ႁူၵ်ႉၾင်ႁႄႇ ယိုၼ်ႈမွပ်ႈတၢၼ်း ႁဵတ်းပဵၼ်တီႈလိၼ်သႃသၼႃ တီႈသင်ၶၸဝ်ႈ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။ သၢင်ႈပဵၼ် ႁူင်းထမ်းၶမ်း မွပ်ႈတၢၼ်း မၢႆတွင်းဝၼ်းၵိူတ်ႇ 50 ပီ။

ဝၼ်းတီႈ 24/12/2014 တင်ႈတႄႇဝၢႆးဝၼ်း ယၢမ်း 15:15 မိၼိတ်ႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်း 16:35 မိၼိတ်ႉၼၼ်ႉ မီးၵၢၼ်ပိုတ်ႇပၢင်ပွႆး ယၢတ်ႇၼမ်ႉၶမ်ႈတဝ်ႈ လူႇတၢၼ်း ႁူင်းထမ်းၶမ်း တီႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ ဢႃႇယုၶွပ်ႈတဵမ် 50 ပီ (ပီၵွၼ်းၶမ်း) ။

တီႈလိၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈႁေႃ ႁူင်းထမ်းၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈလိၼ်/ဝၢင်းႁိူၼ်း ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႇ/ ဢွင်ႈတီႈၾင်ႁူၵ်ႉၾင်ႁႄႇ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်ထမ်မသႃမိ၊ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ပၢင်ႇ ပွၵ်ႉပၢင်ႇတႅတ်းတႅဝ်း ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။ ပၢင်ပွႆးတၢၼ်းႁူင်းထမ်းၶမ်းၼႆႉ  မီးပီႈၼွင်ႉၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈယၢတ်ႇၼမ်ႉၸွမ်း- ၼႆယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိၼႆႉ ပေႃႈၸိုဝ်ႈလုင်းၸၢင်းၶမ်းဢေႃး၊ မႄႈၸိုဝ်ႈပႃႈၸၢင်းသူၺ်ႇ။ မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ 10 ၵေႃႉ။ 1.ၸၢႆးၶတ်းတီးယ။ 2. ၸၢႆးၵၼ်ႇၼ။ 3.ၼၢင်းမျႃႉၵျီႇ။ 4.ၼၢင်းသႃႇထုၼ်း။ 5.ၸၢႆးထုၼ်းလူႇ။ 6.ၸၢႆးဢုတ်ႉ။ 7.ၸၢႆးၶမ်းမၢႆ (ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးထမ်မသႃမိ)။ 8.ၼၢင်းယဵၼ်ႇ။ 9.ၼၢင်းၶိၼ်ႇၼူႉ။ 10. ၼၢင်းၶမ်းၼူၼ်း- ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ တင်းမူတ်းၼႆႉ လႆႈလူႉသဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇ 2 ၵေႃႉ ၸၢႆးၶတ်းတီးယ တင်းၸၢႆးၵၼ်ႇၼ ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵိုတ်းဝႆႉ 8 ၵေႃႉ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းၵိုတ်း 8 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်း ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်ထမ်မသႃမိ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ  တေဢဝ်တီႈလိၼ် ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၾင်ႁူၵ်ႈၾင်ႁႄႇၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးၼႆႉ ယိုၼ်ႈမွပ်ႈတၢၼ်းပၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈလိၼ်သႃသၼႃ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ။ သင်ၶလႄႈတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း တင်းၸဝ်ႈတႃႇၼတင်းသဵင်ႈ ၸင်ႇလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈႁေႃ ႁူင်းထမ်းၶမ်းသေ လူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 24/12/2014 ၼႆႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၵႂႃႇ။

ဝၢင်းႁိူၼ်း (ပႃးတီႈလိၼ်သူၼ်) ၸႃတိတီႈၵိူတ်ႇ တီႈၾင်ႁူၵ်ႉၾင်ႁႄႇ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးထမ်မသႃမိ တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ပၢင်ႇ ပွၵ်ႉပၢင်ႇတႅတ်းတႅဝ်း ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ ဢၼ်သၢင်ႈႁဵတ်းႁေႃ ႁူင်းထမ်းၶမ်းသေ လူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉၶႂမ်ႈတဝ်ႈၵႂႃႇၼႆႉ  ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇမီးတၢင်းၵႂၢင်ႈ 550 ထတ်း၊ ၼႃႈတၢင်းတူၵ်းမီး 555 ထတ်း၊ ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇမီး 67 ထတ်း၊ ၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်းမီး 174 ထတ်း။

ၶပ်ႉမၢႆပၢင်ပွႆး လူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉ တီႈႁူင်းထမ်းၶမ်း မီး 7 ၶပ်ႉမၢႆ။ 1.သင်ၶလႄႈတၵ်ႉၵႃႇ ၽွမ်ႉၵၼ်လွတ်ႈႁေႃးၼမေႃးတသ 3 ၵမ်းသေပိုတ်ႇပၢင်။ 2.တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးတင်းလၢႆ ဢွၼ်ၵၼ်လမ်ႁူဝ် (ၵၼ်ႇတေႃး) ရတၼႃ သၢမ်ၸဝ်ႈသေ ႁပ်ႉတုင်းဢဝ်သိလ် 5 တီႈၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးသုၶမ်း။ 3.ပၼ်ဝႂ်ယွင်ႈယေႃး ၸဝ်ႈတႃႇၼလူႇတၢၼ်းႁူင်းထမ်းၶမ်း။ 4.ၸဝ်ႈၶူးလူင် ပႃႇမွၵ်ႉၶ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ မဵတ်ႉတႃႇထမ်း/တြႃးလႄႈ လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈတၢင်းလႆႈလူႇတၢၼ်း ႁူင်းထမ်းၶမ်း၊ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၾင်ႁူၵ်ႉၾင်ႇႁႄႇ တူၼ်ၸဝ်ႈယူႇသဝ်းမႃး။ 5.ၽွမ်ႉၵၼ်ယၢတ်ႇၼမ်ႉ ၽႄၽွလ်းၵုသူလ်။ 6.လမ်ႁူဝ် (ၵၼ်ႇတေႃး)လူပ်းလင်။ 7.လွတ်ႈႁေႃးပုတ်ႉထသႃသၼမ် ၸီလမ်တိထတု သေယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးထမ်မသႃမိၼႆႉ 1.ပဵၼ်ၻွၵ်းတိူဝ်ႊၼႂ်းသင်ၶၸဝ်ႈတူၼ်လဵဝ်၊ ဢၼ်ယဝ်ႉၵၢၼ်ႁဵၼ်းတီႈၸၼ်ႉၸွမ် ဢွၵ်ႊၾိူတ်ႊသ် (Oxford) မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ 2.ပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းသုၼ်ၵၢင်ဢွၵ်ႊၾိူတ်ႊၾၢႆႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပုတ်ႉထသႃသၼႃ (Fellow, Oxford Center for Buddhist Studies) ။ 3.ပဵၼ်ၾၢႆႇပုတ်ႉထသႃသၼႃ ၶွင်ဢွၵ်ႊၾိူတ်ႊ (Buddhish chaplain, Oxford) ဢၼ်ပေႃးမီးလွင်ႈၵိူတ်ႇလွင်ႈတၢႆ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈႁႃပိုင်ႈဢိင်မၼ်းၸဝ်ႈ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇဝူင်းပုတ်ႉထ သႃသၼႃၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း (Executive Secretary International Association of Buddhist Universities-ESIABU) ဢၼ်ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၽြႃႉထမ်းမၵူဝ်းသႃၵျၢၼ်း မိူင်းထႆး ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ။

ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးထမ်မသႃမိ (ပဵၼ်လုၵ်ႈလုင်းၸၢင်းၶမ်းဢေႃး-ပႃႈၸၢင်းသူၺ်ႇ)၊ ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 23/11/1964  (ၸွမ်းၼင်ႇၶၢဝ်ႇပၢင်လူင်ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ) တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ပၢင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢႃႇယုၸဝ်ႈ 50 ပီ၊ 30 ဝႃႇသႃ။ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ မိူဝ်ႈဢႃႇယုၸဝ်ႈလႆႈ 6 ၶူပ်ႇ၊ တီႈဝတ်ႉသီရိမင်ႇၵလႃႇ ၵျွင်းဢုတ်ႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်းတီႈ ဝတ်ႉဝေႇၸယၼ်ႇတႃႇ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ မိူင်းမွၼ်း။ ယၢမ်ႈႁဵၼ်းမႃးၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းလၢႆလၢႆတီႈသေ ယဝ်ႉၸၼ်ႉၸွမ် (Oxford) တီႈမိူင်းဢိင်းၵလၼ်ႇ၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉဝႆႉတီႈမိူင်းဢိင်ႇၵလၼ်ႇ တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ်။ လႆႈႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၵၢၼ်သႃသၼႃတင်းၼမ်၊ မိူၼ်ၼင်ႇလႆႈႁဵတ်းၶူးသွၼ်ႁေႃးထမ်း/တြႃး ၼႄထမ်းတြႃးဝိပသ်သၼႃ လႄႈ ပပ်ႉယႂ်းႁိုၼ်ၽိုၼ်ထမ်းၵေႃႈ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇလၢႆလၢႆပပ်ႉ၊ ပႃးၸဵမ်တွပ်ႇၶေႃႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၼ်ႁႃလွင်ႈထမ်းမၼႂ်း Internet ၸိူဝ်းၼႆႉ။