ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 67 ပီၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၶုၵ်းထူပ်းယုၵ်ႉယွင်ႈ လၢႆတီႈလၢႆၸႄႈဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်း/ ၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်။ တီႈလွႆတႆးလႅင်း ၸတ်းယိင်ႈယႂ်ႇ။

ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး တီႈလွႆတႆးလႅင်း

ဝၼ်းတီႈ 07/02/2014 ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ပဵၼ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ႁိုဝ် ဝၼ်းမိူင်းတႆး (Shan National Day) ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 67 သေ မီးၵၢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၶုၵ်းထူပ်းယုၵ်ႉယွင်ႈ လၢႆတီႈလၢႆၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး၊ ၼႂ်းမိူင်း/ ၼွၵ်ႈမိူင်း။ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး တီႈလွႆတႆးလႅင်း ငဝ်ႈငုၼ်းၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းယိင်ႈယႂ်ႇ။

ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸတ်းတီႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်၊ ပၢင်လူင်၊ လၢႆးၶႃႈ၊ မိူင်းပၼ်ႇ၊ လၢင်းၶိူဝ်း၊ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸတ်းတီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ သီႇပေႃႉ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး။ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸတ်းတီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး)၊ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၸတ်း။ ၼွၵ်ႈမိူင်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸိူဝ်းႁွတ်ႈထိုင်မိူင်းထႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းတီႈ ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။

တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်းမီးၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် မိူၼ်ၼင်ႇတၵ်ႉယမ်တုင်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ႁူမ်ႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းတုင်းၸၢတ်ႈ။ ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းပိုတ်ႇပၢင်။ ဢၢၼ်ႇလူပိုၼ်း လွင်ႈပဵၼ်မႃးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး၊ လူဢၢၼ်ႇၼႄၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်တၢင်ႇမူႇၸုမ်းသူင်ႇယိုၼ်ႈၸူး၊  လႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵိူဝ်းၵုမ်ၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ႁိုဝ် ဝၼ်းမိူင်းတႆး။ ပေႃးပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းၵေႃႈ မီးၵၢၼ်ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်း။ လိုၼ်းသုတ်းတၵ်ႉယမ် 3 ပိူင်သေပူတ်းပၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈတႄႉ ၸွမ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈဝၼ်းၸိူဝ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ မီးၵၢၼ်ပူၵ်းတုင်းၸၢတ်ႈတႆးတင်းၼမ်၊ ၸွမ်းႁိူၼ်းယေးတႆးၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ႁုမ်သူင်ၵၼ်ပူၵ်းတုင်းၸၢတ်ႈတႆး။

လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 7 ဝၼ်း ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈလၢႆၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝၼ်းမိူင်းတႆး၊ ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး (Shan National Day)ၼႆႉ တႄႇတင်ႈမီးမႃးမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 07/02/1947 ။ လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 11 ဝၼ်း 1947 ၽူႈၼမ်းၸိုင်ႈတႆး တင်း ၸဝ်ႈၾႃႉ လႆႈၸ်ႂၵၼ်တႅပ်းတတ်းလိူၵ်ႈဢဝ် ဝၼ်းထိ 07/02/1947 ပဵၼ်ဝၼ်းၸၢတ်ႈ၊ တုင်းၸၢတ်ႈ လိူင်ၶဵဝ်လႅင် ၼႂ်းၵၢင်ဝူင်းလိူၼ်ၶၢဝ်၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်းၸၢတ်ႈ “ၶိူဝ်းႁဝ်းၶိူဝ်းရႃႇၸႃႇ” 3 ပိူင် လႄႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ၶွင်ႊသီႊၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၼမ်ႉသၼ်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ (ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပလွင်ႈ) လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ 3 ပိူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈပိူင်မဵတ်ႇမၢႆ တၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း။

ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၾႅပ်ႉၿိဝ်ႊရီႊ 7 ဝၼ်း ယင်းပဵၼ်ၽၵ်းတူ သဵၼ်ႈတၢင်းယၢင်ႈၸူး ၾႅပ်ႉၿိဝ်ႊရီႊ 12 ဝၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်ဝၼ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမီးဝၼ်းထိ 7 ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးဝၼ်းထိ 12 ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်သေ ၵေႃႇတင်ႈမႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ။