ပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 67 ၼီႈ၊ ဢၼ်တေၸတ်းတီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းလွႆတႆးလႅင်း၊ ၸိူၼ်းဝွၵ်ႇထိုင် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼပ်ႉႁဵင် ပႃးၸဵမ်ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။

ဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ (2014) တေထိုင်ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 67 ပီသေ ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ၶုၵ်းထူပ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး တီႈလွႆတႆးလႅင်း။ လွင်ႈၼႆႉ ဝွၵ်ႇၸိူၼ်းထိုင်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး တႃႇ 55 ၸႄႈဝဵင်း၊ ႁူမ်ႈၵူၼ်း 2 ႁဵင်ပၢႆ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ လႆႈဝွၵ်ႇၸိူၼ်းပႃး ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈမၢႆ 2 ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPWC) ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း မႃးပဵၼ်ၶႅၵ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း။

ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS/SSA ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်လၢဝ်သႅင် ပိုတ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းၶႃႈႁၸိူၼ်းဝွၵ်ႇဝႆႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ပႃးၸဵမ်ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPWC) ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဝွၵ်ႇၸိူၼ်းထိုင်ၵူႈၾၢႆႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဢမ်ႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈ ၽွၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ဢူးၺူဝ်ႇဢူင်းမိၼ်ႉ လုမ်းသုၼ်ၵၢင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မၢၼ်ႈ (MPC) ၶွင်ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- ပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတၵ်းလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၶၢဝ်းတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်ၼႆႉ တူဝ်ၽွင်းလူင် ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း ၵေႃႈ ၶႂ်ႈၵႂႃႇယူႇ ဝႃႈၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေၵႂႃႇဢမ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃး။

ၵူၼ်းၸမ်ၸႂ် ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ- ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းၼႆႉ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တီႈလွႆတႆးလႅင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈငိၼ်းဝႃႈမၼ်းတေသူင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ ယွင်ႈၵုၼ်းမုၼ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၸူးငဝ်ႈငုၼ်းလွႆတႆးလႅင်းယူႇ- ဝႃႈၼႆ။

ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 67 ပီၼႆႉ ၼွၵ်ႈသေတီႈလွႆတႆးလႅင်းယဝ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းၵေႃႈ တေၸတ်းႁဵတ်းလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ တႃႈၵုင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းတူၵ်းႁွတ်ႈ ထိုင်ဝႆႉၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပွင်ပဵၼ်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ၵႆႉၸတ်းႁဵတ်းတီႈၽႂ်ႁဵင်းမၼ်းယူႇ။

လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 7 ဝၼ်း ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈလၢႆၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝၼ်းမိူင်းတႆး၊ ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး (Shan State National Day) ၼႆႉ တႄႇတင်ႈမီးမႃးမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 07/02/1947 ။ လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 11 ဝၼ်း 1947 ၽူႈၼမ်း ၸိုင်ႈတႆး တင်း ၸဝ်ႈၾႃႉ လႆႈၸ်ႂၵၼ်တႅပ်းတတ်းလိူၵ်ႈဢဝ် ဝၼ်းထိ 07/02/1947 ပဵၼ်ဝၼ်းၸၢတ်ႈ၊ တုင်းၸၢတ်ႈလိူင်ၶဵဝ်လႅင် ၼႂ်းၵၢင်ဝူင်းလိူၼ်ၶၢဝ်၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်းၸၢတ်ႈ “ၶိူဝ်းႁဝ်းၶိူဝ်းရႃႇၸႃႇ” 3 ပိူင် လႄႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႊသီႊၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၼမ်ႉသၼ်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ (ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပလွင်ႈ) လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ 3 ပိူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈပိူင်မဵတ်ႇမၢႆ တၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း။

ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၾႅပ်ႉၿိဝ်ႊရီႊ 7 ဝၼ်း ယင်းပဵၼ်ၽၵ်းတူသဵၼ်ႈတၢင်းယၢင်ႈၸူး ၾႅပ်ႉၿိဝ်ႊရီႊ 12 ဝၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ဝၼ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမီးဝၼ်းထိ 7 ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးဝၼ်းထိ 12 ဢၼ်လူင်းလၢႆး မိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်သေ ၵေႃႇတင်ႈမႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။