တင်ႈတႄႇၽွင်းႁၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ (2013) မႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းမႃးၼႂ်းၼႃႈလိၼ် တေႃႇၼႃႈ-ၼႃႈလိၼ်ၸုမ်းဝႃႉၵုမ်းၵမ် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉတင်းၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈဝႃႉ ဢွၼ်ၵၼ် တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ၊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်းဝႆႉ။

ဝၼ်းတီႈ 02/07/13 (မိူဝ်ႈဝႃး) လူတ်ႉၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 100 လမ်း လုၵ်ႉတၢင်းတူၵ်းၶူင်း ၶၢမ်ႈၶူင်းတီႈ တႃႈၵေႃႈ ၵႂႃႇတၢင်း ဢွၵ်ႇၶူင်းတၢင်းမိူင်းပဵင်း။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ (2013) ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶၢမ်ႈၶူင်း တၢင်း တႃႈသၢင်း၊ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် သင်ႇလၢတ်ႈႁႂ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 171 ထွၼ်ၶၢႆႉ ဢွၵ်ႇပၼ်တပ်ႉပၢင်သဝ်းဝႃႉ ၸွမ်းၶူင်ႈ ၸွမ်းပၢင်ႇပဵင်း ပွတ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး ႁႂ်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းယူႇႁူၺ်ႈဢေႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈႁူႉဝႃႈသိုၵ်းဝႃႉဢမ်ႇ ယွမ်းထွၼ်ပၼ်-ၼႆယဝ်ႉ။

ဢိင်ၼိူဝ်ႁၼ်ဝႃႈငဝ်းလၢႆးလႅပ်ႈၶႂ်ႈသုၵ်ႉသၵ်ႉသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းဝႃႉဢွၼ်ၵၼ်တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၶၢႆၵႆႇ ၶၢႆမူ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉ၊ ပေႃးဝႃႈသုၵ်ႉသၵ်ႉမႃးလႅပ်ႈတေဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်း ထႆး- ၶၢဝ်ႇၼႂ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉၵုမ်းၵမ်ပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဵတ်းၵၢၼ်သူၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်၊ သူၼ်ယၢင်တင် (Rubber) ၸုမ်းဝႃႉၵေႃႈ ပဵၼ်ယိူဝ်ႈႁူၵ်ႉႁၢမ်းၵႂႃႇမူတ်း၊ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်သင်။ ၾၢႆႇသိုၵ်းဝႃႉတႄႉ ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ၼိူဝ်လွႆမူတ်းယဝ်ႉ။ တပ်ႉပၢင်သဝ်းဝႃႉ ၸွမ်းၶူင်ႈၸွမ်းပဵင်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉထွၼ်ဢွၵ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵိုတ်းဝႆႉပီႇတု ၸိတ်ႉဝႃႉၶဝ်ပႂ်ႉဝႆႉၵူၺ်း- ဝႃႈၼႆ။

တင်ႈတႄႇႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ (2013)မႃးၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) ၼႃႈလိၼ် သိုၵ်း 171 ပွတ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတေႃႇၵၼ်မႃးသေ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈလၢၼ်ႇ/ ၵဵတ်ႉမႂ်ႇ တီႈတိၼ်လွႆသၢမ်သုမ် (ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ) ၵူတ်ႇ ထတ်းလူတ်ႉၵႃး/ၵူၼ်း ၸုမ်းဝႃႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈငိၼ်းဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိၺွပ်းဝႆႉၵူၼ်း ၸုမ်းဝႃႉ 16 ၵေႃႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢမ်ႈ ဝႆႉၼိူဝ်ဝႃႉပွတ်းၸၢၼ်းဝႃႈ ႁၢမ်ႈၼုင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်း၊ ႁၢမ်ႈပႃး ၵွင်ႈၵႂႃႇမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မီးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းၼႂ်းပီႈၼွင်ႉဝႃႉဝႃႈ- တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA (ပွတ်းၸၢၼ်း) တေႁူမ်ႈ ၵၼ်တင်းမၢၼ်ႈသေ မႃးတိုၵ်းဝႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းဝႃႉၸိူဝ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်း/ ၵၢၼ်သိုၵ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ သမ်ႉဝႃႈဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ မၼ်းပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးၽူႇလူမ်း ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၸုမ်းဝႃႉ ၶဝ်ႈၸႂ် ၽိတ်းၼိူဝ်တႆးၵူၺ်းၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ- ဝႃႈၼႆ။

ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 02/07/13 (မိူဝ်ႈဝႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ) လႆႈငိၼ်းဝႃႈၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 30 လမ်း ပႃးတင်း ၵႃးတႅင်ႉ လုၵ်ႉတၢင်းၶူဝ်လမ် တိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင် ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းတၢင်း ဝၢၼ်ႈႁႆး။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၸၢႆးလႃႉလၢတ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈၼႆႉ ပႆႇၸၢင်ႈယိုၼ်ယၼ်- ဝႃႈၼႆ။