ၸၼ်ႉၵူၼ်းလူင်ၸုမ်းယၢင်း ဢၼ်ၵႂႃႇသဵင်ႈမုၼ် ၽွင်းၸုမ်းယၢင်း ၵႂႃႇဢုပ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်တင်း မၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်မေႊ (2012) ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းၸမ်ၸႂ်ၶဝ်ဝႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်ယွၼ်ႉၺႃးၵွင်ႉ ယၢင်တီႈ Laptop - ၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႈ ဢိရႃႇဝၻီႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။

ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/05/12 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် မူဝ်းၽိဝ်ႇ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း ၽိူၵ်ႇ (KNU) ၊ ဢွၵ်ႇတၢင်းၵႂႃႇၸွမ်းၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် KNU ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်းၶိုင်ပွင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၼၼ်ႉ ဝၢႆးသေ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် ၵမ်းထိ 2 ယဝ်ႉလႆႈလုသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ။ ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉ ၾၢႆႇလုၵ်ႈမေးၼႃႈႁိူၼ်း မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် မူဝ်းၽိဝ်ႇလႆႈၵႂႃႇၸႂ်ႉ Laptop ဢၼ်တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပၼ် ၼၼ်ႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉဢဝ်တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင် ၶိုၼ်ႈႁႅင်းသေသဵင်ႈၸႂ်ၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉ ၻေႊဝိတ်ႊထေႃႊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU) ၵေႃႈ လုသဵင်ႈၵႂႃႇ တီႈတႃႈၵုင်ႈ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/10/12 ၽွင်းၵႂႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ် တင်းမၢၼ်ႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၻေႊဝိတ်ႊထေႃႊၼႆႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈဢွၼ်ၼႃႈမိူဝ်ႈပႆႇၵႂႃႇဢုပ်ႇမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇသေ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်ၵူၺ်း လႆႈၶိုၼ်ႈ/ လူင်း၊ ၶဝ်ႈ/ဢွၵ်ႇႁူင်းယႃ လၢႆလၢႆပွၵ်ႈၵေႃႈ ၽိူဝ်ႇထိုင်ၵႂႃႇဢုပ်ႇမၢၼ်ႈသမ်ႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆႈၶဝ်ႈႁူင်းယႃသေသဵင်ႈၸႂ်ၵႂႃႇၼႆႉ လၢႆၵေႃႉ လၢႆၾၢႆႇယင်းတိုၵ်ႉဝႃႈ ယွၼ်ႉၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူင်းယႃသိုၵ်း- ၼႆယူႇ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယၢင်းၶဝ်ဝႃႈ မီးပွၵ်ႈၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃးၵေႃႈ မိူဝ်ႈၸွမ်သိုၵ်းလူင် ပူဝ်ႇမျႃႉ လႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၵၼ်တင်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၶိၼ်ႇၺုၼ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၶိၼ်ႇၺုၼ်ႉ တွၼ်ႈပၼ် သွၵ်းတိၼ်သေ ဝၢႆးမႃးႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တိၼ်ၸဵပ်းၶႃၸဵပ်း၊  လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈ သေဢဝ် တၢင်းပဵၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်ႁႅင်းမႃးတိၵ်းတိၵ်း ထိုင်တီႈလႆႈသဵင်ႈ မုၼ်ၵႂႃႇၼႂ်းပီ 2006 - ၼႆယဝ်ႉ။

လိုၼ်းသုတ်း ပဵၼ် ၸိပ်ႊၽေႃႊရႃႊၸဵင်ႇ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ KNU ။ ဝၢႆးမၼ်းၼၢင်း ၵႂႃႇဢုပ်ႇမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈဢမ်ႇ ႁိုင်ၼၢၼ်းၼႆႉသေ ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင လႄႈယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၶိုၼ်ႈလိူဝ်ႁႅင်း သေ လႆႈမႃးၶဝ်ႈ ႁူင်းယႃတီႈမႄႈသွတ်ႇ (တေႃႇၼႃႈဝဵင်းမျႃႉဝၻီႇ)- ၼႆယဝ်ႉ။

ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆး မိူၼ်ၼင်ႇၸဝ်ႈဢုတ်ႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈလုသဵင်ႈၵႂႃႇ ၽွင်းၵႂႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇ မၢၼ်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးလႄႈ မၢင်ၵေႃႉမၢင်ၾၢႆႇယင်းၶႂ်ႈထၢင်ႇထိူမ်ၵၼ်ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈပဵၼ်တႄႉဢၼ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၵဝ်ႇၵဝ်ႇပူၼ်ႉမႃး မိူၼ်ၼင်ႇၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆလၢႆ ၵေႃႉ တႄႇဢဝ်ၸၢဝ်ႇမၢႆႇ (ၶၢင်)၊ ၸဝ်ႈယီႈလၢႆး (ဝႃႉ)၊ ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ (SSNA) ၊ ၸဝ်ႈၵၢႆႇၾႃႉ (SSA) ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်လိူဝ်။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ဝၢႆးသေၵႂႃႇၵိၼ်ၵႂႃႇယႅမ်ႉၸွမ်းမၢၼ်ႈမႃးၵေႃႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်တိၵ်းတိၵ်း၊ ထိုင်တီႈမၢင်ၵေႃႉ ပေႃးလႆႈ လုသဵင်ႈၵႂႃႇ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ထတ်းသၢင်ဝႃႈ- ပေႃးၼႂ်းၶဝ်ႈၽၵ်းတႄႉ ဢမ်ႇပေႃးၵႃႈႁိုဝ်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈၵူၼ်း ၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၵိၼ်၊ ပႃးၸဵမ်မၢၼ်ႈ။ ဢၼ်လႆႈၾၢင်ႉ/သတိႁႅင်း ပဵၼ်ၼမ်ႉလဝ်ႈ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈဢွၵ်ႉၼမ်ႉ လဝ်ႈ ပဵၼ်ၵွၵ်းၽႂ်ၵွၵ်းမၼ်း။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၶဝ်ႈၽၵ်းၼႆႉ ဝၢႆးယၢင်းတင်းမၢၼ်ႈႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊  မီးၵၢၼ်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း ယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူဝ်သူၸဝ်ႈဢမ်ႇယုမ်ႇလႄႈ တူဝ်ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း ဢွၼ်ၵိၼ်ဢွၼ်တၢင်း- ၼႆယဝ်ႉ။