ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႂ်းၼႃႈလိၼ်မိူင်းဝႃႉ ၸတ်းတီႈပၢင်သၢင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸုမ်းဝႃႉ ဢမ်ႇပၼ်သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး၊ လႆႈသႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပွႆးၵွင်းမူးလူင်။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းပၢင်ပွႆးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ပၢင်ပွႆးၼႆႉႁဵတ်းမႃးၵူႈပီ ၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈ 9-10 ပီယဝ်ႉ၊ ၵူႈပီ ၵေႃႈႁႂ်ႈသႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈပွႆးၵွင်းမူးလူင်ၼႆၵူၺ်း၊ ပီၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇပၼ်သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈပွႆးပီမႂ်ႇတႆး။ ပေႃးသိုပ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၵႂႃႇထႅင်ႈမိူဝ်း ၼႃႈတိၵ်းတိၵ်း မႆႈၸႂ်ၵူဝ်ၾၢင်ႁၢင်ႈတႆးၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇၵူၺ်းယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ မီးၵူၼ်းၼုမ်ႇတၢင်းမိူင်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶႂ်ႈၶဝ်ႈပွႆးပီမႂ်ႇတႆး၊ ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႆး ၸိူဝ်းယူႇ ႁိမ်းႁွမ်း ပၢင်သၢင်း 5-6 ဝၢၼ်ႈ တေဢၢၼ်းႁဵတ်းဝၼ်းထိ 12-13-14/12/12 ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇလုၵ်ႉလႃႈသဵဝ်ႈ ႁွတ်ႈၵႂႃႇတီႈပၢင်သၢင်း ၵႂႃႇႁၼ်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆးဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးၸတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးလိၵ်ႈ တႅမ်ႈဝႃႈ ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး၊ ႁပ်ႉတွၼ်ႈ ပီမႂ်ႇသေတူဝ်။ တွင်ႈထၢမ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၵႂႃႇ ၶဝ်ႈပွႆးလၢတ်ႈဝႃႈ- ပဵၼ်ပွႆးပီမႂ်ႇယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈဢမ်ႇလႆႈဢဝ် ၸိုဝ်ႈဝႃႈပွႆးပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်၊ ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်- ဝႃႈၼႆ။

ၽူႈယႂ်ႇၼႂ်းဝႃႉၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- တီႈတႄႉမၼ်း ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈ(လူဝ်ႇ)ပဵၼ်ပွႆးၵူၺ်း၊ တေႃႈပွႆးပီမႂ်ႇၶႄႇ ယင်းပၼ်ၸတ်း၊ ၵၢၼ်တူၵ်းသူးလႄႈပီမႂ်ႇၶႄႇၸိူဝ်းၼႆႉပၼ်သႂ်ႇၸိုဝ်ႈပီမႂ်ႇၶႄႇယူႇ။ ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး သမ်ႉဢမ်ႇပၼ် ၸတ်းတႄႉဢမ်ႇၵိုင်ႇထုၵ်ႇ လီပဵၼ်- ဝႃႈၼႆ။

ဝၢၼ်ႈတႆး 6 ဝၢၼ်ႈ ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းပၢင်သၢင်း ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ဝၢၼ်ႈၵွင်းႁုင်း၊ ဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး၊ ဝၢၼ်ႈၼႃး လွတ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈၵိဝ်ႇႁႄႉ၊ ဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇၸုမ်း၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။  ဢွင်ႈတီႈၸတ်းပၢင်ပွႆး ပဵၼ်တီႈၵွင်းမူးလူင် ႁၢင်ႈမိူၼ်သူၺ်ႇတၵူင်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ဢၼ်ၶိၼ်ႇၺုၼ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ တီႈဝဵင်းပၢင်သၢင်း။ ပွႆးပီမႂ်ႇတႆးၵေႃႈ လႆႈႁွင်ႉၵိုၵ်းၸိုဝ်ႈၵွင်းမူးလူင်ၼႆႉဝႃႈ ပွႆးၵွင်းမူးလူင်။