ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်း ၶၢဝ်းၽွင်းသွၼ်းၼမ်ႉ သၢင်းၵျၢၼ်ႇလိူၼ်ႁႃႈၼႆႉ ယူႇတီႈသမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ၊ တေဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၵႂႃႇၵႃရဝလမ်ႁူဝ် ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ။ ယွၼ်းမွၵ်ႇထိုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။

ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆးတႆး မီးမႃးၸဵမ်ပၢၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈ သိုပ်ႇတၢမ်လၢမ်းမႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင်မႃး ၶၢဝ်းၽွင်းသွၼ်းၼမ်ႉလိူၼ်ႁႃႈ/သၢင်းၵျၢၼ်ႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးဢွၼ်ၵၼ်ၵႃရဝလမ်ႁူဝ် (ၵၼ်ႇတေႃး) ပေႃႈထဝ်ႈမႄႈၵႄႇ ထဝ်ႈဝၢၼ်ႈထဝ်ႈၼႃး၊ ပေႃႈမႄႈလႃၽႄး၊ ၶူးဝႃးဢႃးၸၢၼ် (ဢၸႃရိယ)၊ ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် သမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵဵင်းမႆႇ)ၵေႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းၽွင်းသွၼ်းၼမ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇ ဝၼ်းတီႈ 15/04/2017 ၼႆႉ တေဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၵႂႃႇၵႃရဝလမ်ႁူဝ် (ၵၼ်ႇတေႃး) ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ သမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၼၢင်းသႅင် မိူင်းလီ လၢတ်ႈဝႃႈ- "ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းတေၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵႃရဝလမ်ႁူဝ် ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ တီႈၼိုင်ႈႁႂ်ႈမႃးၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈ ဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ။ ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၵႂႃႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းယုပ်ႉၽရၢတ်ႉ ႁိမ်းသီႇယႅၵ်ႈ သၢမ်ၵသတ်ႇ (သၢမ်ႁေႃၶမ်း)။ ယၢမ်း 12 မူင်းၶိုင်ႈ ၸတ်းထႅဝ်ၶဝ်ႈထႅဝ်၊ ပေႃးဝၢႆႇမူင်းၶိုင်ႈ တေလုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ။ မူႇၸုမ်းၶဝ်ႈထႅဝ်ပဵၼ် ထႅဝ်မၢႆတီႈ 38"- ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼၢင်းသႅင် ယင်းသင်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ- သင်ဝႃႈမႃးၵမ်းသိုဝ်ႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းယုပ်ႉၽရၢတ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမႃးၽႅဝ်မွၵ်ႈ 12 မူင်း။ ပေႃးမွၵ်ႈ 12 မူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်တေဢိုတ်း/ ပိၵ်ႉပႅတ်ႈမူတ်းသေ တေပိုတ်ႇပၼ်တႃႇၵူၼ်းမႃးၶဝ်ႈထႅဝ်။ ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇၸဝ်ႉဢိတ်းၼိုင်ႈ ႁဝ်းတေမီးတီႈၸွတ်ႇ တီႈၵိုတ်းလူတ်ႉ၊ ၼႂ်းဝၢင်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေပၼ်ၵိုတ်းလူတ်ႉတင်းမူတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၵႂႃႇလႃႈ ပေႃးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ဢမ်ႇပၼ်လူတ်ႉၶဝ်ႈၼႆ ႁဝ်းတေယၢပ်ႇ- ဝႃႈၼႆ။

သမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး สมาคมการศึกษาและวัฒนธรรมไทยใหญ่ ( Taiyai Education and Cultural Association) ၼႆႉ ပၵ်းလုမ်းဝႆႉယူႇတီႈ ၼႂ်းဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဢိူင်ႇသီၽုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁူဝ်ပဝ်ႈပဵၼ်ဢႃးၸၢၼ်သူမ်ၵျိတ်ႇ မႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ပဵၼ်ၸၢႆးသႅင်မိူင်း မင်းၵွၼ်း။ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵပ်သၢၼ်ၵၼ်တင်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ။

ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇသမ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းတႆး မီးၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်ပီမႂ်ႇတႆးမႃးၵေႃႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ပီႈၼွင်ႉမူႇၸုမ်းတႆး ၸတ်းပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး၊ ၸတ်းပၢင်ပွႆးသၢင်ႇလွင်း၊ ၸတ်းပွႆးတႆႈတဵၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇဢွၵ်ႇသႃ တီႈဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ယင်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၼႃႈၵၢၼ်သႃသၼႃ ၼႂ်းဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈလၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈ။

ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (10/04/2017)