ၸုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈတႆး ၸတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈတႆး တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး၊ မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် လႄႈလၢႆလၢႆၸုမ်း၊ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းၼမ်။ ယိူင်းဢၢၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ႁူႉလိၵ်ႈတႆးၵႂၢမ်းတႆး၊ ႁူႉပိုၼ်းတႆး မေႃၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈတႆး ။

ဝၼ်းတီႈ 13/06/2016 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်းၶိုင်ႈတေႃႇထိုင် 5 မူင်း၊ မီးၵၢၼ်ၸတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈပိုတ်ႇ ပၢင်ပူင်သွၼ်ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈတႆး တီႈႁူင်းႁေႃၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈၼႆႉ မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်မႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ မွၵ်ႈ 50 ၵေႃႉ၊ ပႃးၸဵမ်သင်ၶၸဝ်ႈၸိူဝ်းယဝ်ႉၸၼ်ႉ M.A တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ မိူင်းတႆး။ မီးၸုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈတႆး၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸုမ်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း၊ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိူဝ်းၼႆႉၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းၼမ်- ၼႆယဝ်ႉ ။


ပၢင်ၵႅဝ်ႈၼႆႉ ၼႃယၵ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸဝ်ႈထဝ်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်း ပိုတ်ႇပၢင်ပၼ်။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၸိူဝ်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းမီး ၶူးၸၢႆးၶမ်းမိူင်း လၢတ်ႈၼႄလၢႆးၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈတႆး။ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တူၼ်ႈတီး လုင်းၸၢႆးဢွင်ႇသႃႇ ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈ ယိၼ်းလီၸူမ်းသိူဝ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ဢၼ်မႃးပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈတႆး။ ၽူႈပူင်သွၼ် ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈတႆးၼႆႉ ၶူးၸၢႆးၶမ်းမိူင်း ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပူင်သွၼ်ပၼ်ၵႂႃႇ၊ ဝၼ်းဢင်းဢၢၼ်းတီႈ 14 (မိူဝ်ႈၼႆႉ) ပဵၼ်ဝၼ်းတႄႇ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်ဝၼ်းႁႅၵ်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ ။


ၶူးပူင်သွၼ်ၸၢႆးၶမ်းမိူင်း ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈဝႃႈ-တႃႇၸၼ်ႉၸွမ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼႆႉ တေလႆႈတူၺ်းႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ၊ ပေႃးဝႃႈႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၶႅမ်ႉၵႃႈႁိုဝ်၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ၸၼ်ႉၸွမ်တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႃႈၼၼ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၼႆႉ မီးပပ်ႉၸေး၊ တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်တေၼမ်၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶႂ်ႈမေႃလိၵ်ႈၵေႃႈ တေမႃးသွၵ်ႈႁႃတူၺ်းပပ်ႉ တီႈၼႂ်းႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၼႆႉသေ ၶိုၼ်းႁဵၼ်း။ ၵူၼ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵေႃႈ တေမီးမႃးၼမ်သေ ပပ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးၼႂ်းႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၵေႃႈ တေၼမ်မႃး၊ ၶဵင်ႇပိုင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်ၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ၸင်ႇတေၶိုၼ်ႈသင်ႉၶိုၼ်ႈသုင်- ဝႃႈၼႆ ။


တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈၼႆႉ သြႃႇၸၢႆးထုၼ်းမျႃႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း၊ လႆႈလူႇတၢၼ်းငိုၼ်း 100 သႅၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၼႂ်းၵၢၼ်သွၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ ။


ၼၢင်းၼူၼ်းမူဝ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ် ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေပူင်သွၼ် တီႈလုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တူၼ်ႈတီးၵႂႃႇ။ ပေႃးဝႃႈ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ တမ်းဝၢင်းပၼ်တီႈယူႇလႆႈယဝ်ႉ ၸင်ႇတေၵႂႃႇပူင်သွၼ်ၵႂႃႇတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းပူင်သွၼ်ၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈဝူင်ႈပူင်သွၼ် 3 ဝၼ်း၊ ဝၼ်းၸၼ် ဝၼ်းပုတ်ႉ ဝၼ်းသုၵ်း။ ၼိုင်ႈဝၼ်း 1 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ တင်ႈတႄႇဝၢႆးဝၼ်းယၢမ်း 3 မူင်းၶိုင်ႈတေႃႇထိုင် 4 မူင်းၶိုင်ႈ၊ ၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်”- ဝႃႈၼႆ ။


သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပူင်သွၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈတႆးၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး မေႃလိၵ်ႈတႆးၵႂၢမ်းတႆး။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉသိပ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈၶဝ်ႈၸႂ်မႃးလွင်ႈတႆးသေ ႁႂ်ႈမေႃလိၵ်ႈတႆးၵႂၢမ်းတႆး။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတေၶိုၼ်ႈပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတီႈတူၼ်ႈတီးၵူၺ်း၊ ပႆႇပႃးၵူၼ်းတီႈၵႆ တၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇဝဵင်း၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢၼ်ပိုတ်ႇၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။ တႃႇၵိၼ်တႃႇယႅမ်ႉ ပႆႇမီးလွင်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းသင် ယွၼ်ႉပႆႇမီးလွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းသင်- ဝႃႈၼႆ ။


ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးတင်းသဵင်ႈ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး တင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈမေႃလၢႆးသွၵ်ႈႁႃလၢႆးၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈပိုၼ်းႁဝ်း၊ လွင်ႈၾိင်ႈငႄႈႁဝ်း၊ လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်း။ လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၼႆႉ တေပႃးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ၊ ပႃးၸဵမ်လွင်ႈၶိူဝ်းႁဝ်း လုၵ်ႉတီႈလႂ်ၵႂႃႇယူႇတီႈလႂ်လၢႆလၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ။ ႁႂ်ႈမေႃၶူၼ်ႉၶႂႃႉၸိူင်ႉၼႆသေ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈပပ်ႉလိၵ်ႈလွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၸိူင်ႉၼႆၼမ်ၼမ်- ၼၢင်းၼူၼ်းမူဝ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။


တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17/05/2016 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈတႆး ၵႂႃႇယဝ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၸုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈတႆးၼႆႉ လႆႈဢဝ်ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ဢေႃးဝႃႇတ တီႈၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ထမ်မသႃမိ တင်းၶေႃႈၼႄႉၼမ်း ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်းသေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃးတီႈႁိူၼ်း ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊ ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း တီႈတႃႈၵုင်ႈ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16-27/03/2016 ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈတႆးၼႆႉ မႃးထူပ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တီႈတူၼ်ႈတီးသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တႃႇတေတမ်း လုမ်းတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတႅပ်းတတ်း တီႈပၢင်ၵုမ်ၶဝ်တီႈတႃႈၵုင်ႈ တႅပ်းတတ်းလႆႈၸႂ်ဝႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ ။