ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇလႄႈပွတ်းၸၢၼ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်လိူတ်ႈဢွၵ်ႇ ၊ၼၢဝ်ၶႆႈသုင်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ၵူဝ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် H1N1။


လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2017 မႃးၼႆႉ တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇ (တူၺ်းလုၼ်ႇတူၵ်ႉၵူဝ်း)၊ တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်း၊ ထႅပ်ႉယႅပ်ႉဢွၵ်းဢေႃၵႂ်ႈ၊ ၼၢဝ်ၶႆႈၶိုၼ်ႈသုင် ၊ ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၽႄႈတိူၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ပွတ်းၸၢၼ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း H1N1 ၵေႃႈၽႄႈတိူၼ်းတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႆႈၸႂ် ၶတ်းၸႂ်ငိူင်ႉဝႄႈပိုၼ်ႉတီႈၵူၼ်းယူႇၼမ်။

ၼၢင်းမေႃယႃ (Nurse) ႁူင်းယႃလၢင်းၶိူဝ်း လၢတ်ႈဝႃႈ - “  ပီၼႆႉၵူၼ်းပဵၼ်ၼမ်တႄႉတႄႉ ဢၼ်မႃး ယႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ဝတ်း(တူၵ်းၵူၺ်း) ယူဝ်းယူဝ်း၊ ၼၢဝ်လိူတ်ႈ ဢွၵ်ႇ၊ ထႅပ်ႉယႅပ်ႉဢွၵ်းဢေႃၵႂ်ႈ၊ ၼၢဝ်ၶႆႈၶိုၼ်ႈသုင် ၊ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ။  ဢၼ်ပဵၼ်သေတၢႆၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ထႅပ်ႉယႅပ်ႉဢွၵ်းဢေႃၵႂ်ႈ ပီၼႆႉတေလႆႈဝႃႈၼမ်လိူဝ်ၵူႈပီ ဢၼ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉ မႅင်း H1N1 တႄႉပႆႇႁၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ” ဝႃႈၼႆ။


ၼၢင်းမူဝ်ၶမ်း မႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း တီႈတူၼ်ႈတီးလၢတ်ႈဝႃႈ - “ ငိၼ်းၶၢဝ်ႇၵူၼ်းပဵၼ်ဝတ်းပဵၼ်ဢၢၼ်ၼမ် ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶၢဝ်ႇတၢင်းပဵၼ် H1N1 ၵေႃႈၽႄႈတိူၼ်းလီၵူဝ်ဝႆႉလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတူၺ်းတူၺ်းသေပွႆႇ လုၵ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းဢေႃႈ  ” ဝႃႈၼႆ။


ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းယႂ်ႇ H1 N1 ၼႆႉမိူၼ်ၼင်ႇမီးလူမ်းၼၢဝ်၊ဢႆ၊ ၶူႈၼင်ၶူမ်း၊ၶေႃးၸဵပ်း၊ ၶီႈမုၵ်ႈလႆ၊ ၸဵပ်းၸွမ်းၼိူဝ်ႉၸွမ်းတူဝ်၊ ႁူဝ်ၶႆႈ၊ ၵတ်းသၼ်ႇ၊မၢင်ၵေႃႉပဵၼ်တွင်ႉၵႂႃႇၶႂ်ႈႁၢၵ်ႈ၊ ပေႃးပဵၼ် ႁႅင်းၸိုင်တေထူၺ်ႈၸႂ်ဝႆး၊ ထူၺ်ႈၸႂ်ယၢပ်ႇ၊ သူပ်းၶဵဝ်၊ မိုဝ်းၶဵဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉထိုင်တီႈပေႃးလိုမ်းတူဝ် -ဝႃႈၼႆ။


သိုဝ်ႇဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ- တၢင်းပဵၼ် H1 N1 ၼႆႉတီႈမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ၽေႈတိူၼ်း ၼမ် ဢၼ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ဝႆႉမီး 13,000 ပၢႆ ဢၼ်တၢႆယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉမီးယူႇ 600 ပၢႆ။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇတႄႉ တီႈတႃႈၵုင်ႈတႄႉမီးၵူၼ်းတၢႆ 2 ၵေႃႉ။ ဢၼ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ဝႆႉ မီး 15 ၵေႃႉ။


Credit Photo to Reuters