လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼုၺၢတ်ႈပၼ်ၶွင်ႊသီႊဢဝ် ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ႁူမ်ႈမိုဝ်းၸုမ်း UNODC ၶိုင်ပွင် ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်းလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၵႂႃႇ။ RCSS ၵေႃႈႁူပ်ႉ ထူပ်းၸုမ်း UNODC တီႈတႃႈၵုင်ႈသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းႁႂ်ႈၸၢင်ႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် 3 ၾၢႆႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢွၵ်ႇၼမ်ႉတူဝ်လႆႈ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 13/06/13 (မိူဝ်ႈဝႃး) ပွတ်းၼႂ်ယၢမ်း 9 မူင်း၊ ၸုမ်းၸိူဝ်းၶွင်ႊသီႊဢဝ် ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ဢၼ်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းဢွၼ်ႁူဝ် ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UNODC) တီႈလုမ်း UNODC ၼႂ်းတႃႈၵုင်ႈ။ ပိူင်လူင်မၼ်း သွင်ၾၢႆႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတေ ႁဵတ်းႁိုဝ်ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းလွင်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၵႂႃႇ၊ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁႃတၢင်းၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်။ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁႂ်ႈ 3 ၾၢႆႇ (UNODC, RCSS တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ) ပေႃးတေၸၢင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇၼမ်ႉဢွၵ်ႇတူဝ်လႆႈ ၼႂ်းမိူဝ်းၼႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၾၢႆႇ  RCSS ၸိူဝ်းႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ UNODC  ပွၵ်ႈၼႆႉ မီးႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း၊ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်၊ ၸဝ်ႈပွင်ၶိူဝ်း၊ ၸဝ်ႈပိုၼ်ၶမ်း၊ ၸဝ်ႈၸၢႆးလူး တင်းၽူႈၶဝ်ႈၶွမ်ႊမတီႊငဝ်ႈငုၼ်း RCSS ။ ၾၢႆႇ UNODC မီး Jason Eligh - ၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈတၢင်းဢၼ် ၸုမ်း RCSS လႆႈႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၸုမ်း UNODC ပွၵ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈမိူဝ်ႈၸဝ်ႈယွတ်ႈ သိုၵ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းၸိူဝ်း RCSS ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ RCSS တူၵ်ႇလၢတ်ႈၶိူဝ်းလွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ (ဝၼ်းတီႈ 19/05/2012 တီႈၵဵင်းတုင်) ဝႃႈဢမ်ႇ ၸၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်မႃး၊ ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃလၢႆလၢႆ ပိူင်။ ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၵေႃႈ ဢၼုၺၢတ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈ RCSS ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် တင်းၸုမ်း UNODC သေ ႁဵတ်းလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၵႂႃႇထႃႈ- ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးဢုပ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ ၸုမ်း UNODC လႆႈႁွင်ႉမွၵ်ႇၸုမ်းသိုဝ်ႇ (Media) သေ ႁဵတ်းပၢင်သပ်းလႅင်း ၸႅင်ႇၶၢဝ်ႇ တီႈလုမ်း UNODC တီႈတႃႈၵုင်ႈ။ တင်ႈတႄႇပၢင်ၵုမ်လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း (28-29/10/2012) ဝူင်ႈၵၢင်ၸုမ်း UNODC ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်း RCSS မႃး၊ ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈပွတ်းမိူင်းၼၢႆး-မိူင်းပၼ်ႇသေ ႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇ တႅၼ်းတူၼ်ႈၾိၼ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈလႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ပွတ်း တွၼ်ႈၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇ။ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢိင်ဢၢင်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉၼႃႈလိၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈ ၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်တိုၵ်းလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်း RCSS/SSA ၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ UNODC ၵေႃႈသပ်းလႅင်း ၼႄၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ်ၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS/SSA ၸဝ်ႈႁၢၼ်လၢဝ်သႅင် လၢတ်ႈဝႃႈ-မိူဝ်ႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼၼ်ႉ တေလိူၵ်ႈပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး မိူင်းပၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၼမ်းႁွင်ႈၽုၵ်ႇ တႅၼ်းတူၼ်ႈၾိၼ်ႇသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼႄ ၼမ်ႉၼႄတူဝ်ၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈ လိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ တိုၵ်ႉမီးပၢင်တိုၵ်းယူႇ လႄႈဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၼႄ ၼမ်ႉၼႄတူဝ်၊ ပေႃးဝႃႈၵၢၼ် မိူင်းဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ်ၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် တႃငၢၼ်း တင်းၸုမ်း UNODC သေၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်ၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းယၢပ်ႇ- ဝႃႈၼႆ။

တင်ႈတႄႇဝၢႆးႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ဝူင်ႈၵၢင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ RCSS တင်း ၸုမ်း UNODC သေ မီးၶေႃႈလႆႈ ၸႂ်တူၵ်း လူင်းၵၼ်မႃးၼႆႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်မႃးၼၼ်ႉ ပႆႇမီးသင်သေပိူင်။ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလူတ်းယွမ်းမႃး၊ ပီၼိုင်ႈ ယဝ်ႉပီၼိုင်ႈ ယႃႈယိင်ႈၶႅၼ်းၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်း။ ပိူဝ်ႈတႃႇၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်သေ ႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ် ၽုၵ်ႇတႅၼ်းတူၼ်ႈၾိၼ်ႇ/ တူၼ်ႈယႃႈၼႆႉသင်ဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈတၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်းတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ/တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈယၢပ်ႇ။ ၼၼ်သေတႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇတၢင်း  RCSS မီးပိူင်/ပေႃႊလသီႊ ဝႆႉၼၼ်ႉ RCSS ႁဵတ်းၵႂႃႇ ႁင်းၵူၺ်းယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၵၢၼ်ႁူမ်ႈမိုဝ်း ၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် တေပဵၼ်ၵၢၼ် ၼၼ်ႉ 3 ၾၢႆႇထုၵ်ႇလႆႈႁူမ်ႈ မိုဝ်းၵၼ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉမီးပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈယူႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်မႃးၶတ်း ၶႂၢင်ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်လွင်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်တႄႉတႄႉ။

ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်တေၶိုင်ပွင်ၶူင်းၵၢၼ်ၼမ်းႁွင်ႈၼႆႉ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် မီးယူႇမွၵ်ႈ ၼပ်ႉသႅၼ်ႁူဝ်ႁိူၼ်း။ လွင်ႈၽုၵ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈမၢၵ်ႈၶႂ်ႈမီးသေ ၽုၵ်ႇၵိၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸင်ႇလႆႈၽုၵ်ႇ။ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတႅၼ်း တူၼ်ႈၾိၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇမီးငိုၼ်း ပတ်ႊၵျႅတ်ႊ (Budget) ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ/ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း/ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇမႃးႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၸွႆႈပၼ်ၸိုင် ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၼၼ်ႉ ယၢပ်ႇတႄႉတႄႉ။ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃး တူၺ်းယူႇ၊ ၵႂႃႇတီႇၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈသူၼ်ယႃႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ယိင်ႈၶႅၼ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈ ၶၢၼ်ၸႂ်မႃး ၵိူတ်ႇပၼ်ႁႃဢိုပ်းၶဝ်ႈ ၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။ မိူဝ်ႈလဵဝ် သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၵႂႃႇ တီႇၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈ/ယႃႉပႅတ်ႈ သူၼ်ယႃႈၵူၼ်းမိူင်းၵမ်းလဵဝ်ၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်မႃး- ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS လၢတ်ႈသပ်းလႅင်းၼႄၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။