ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ႁပ်ႉ/ၵမ်ႉထႅမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရိူဝ်ႊလ် ဝူင်ႈၵၢင်ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းသွင် ၾၢႆႇတင်း ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း။ လၢတ်ႈဝႃႈ တေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ။

ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/06/13 မီးၵၢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် ဝူင်ႈၵၢင်ႁူဝ်ၼႃႈပႃႊတီႊၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ၼၢင်းဢွင်ႇ သၢၼ်းၸုၵျီႇ တင်း ၸုမ်းၸိူဝ်းၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ဢၼ်ၸဝ်ႈယွတ်ႈ သိုၵ်းဢွၼ်ႁူဝ် တီႈတႃႈၵုင်ႈ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ၶိူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရႄႊ၊ လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်- ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ (RCSS/SSA) ဢိင်ဢၢင်ႈၵႂၢမ်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈငမ်း ယဵၼ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိုဝ်ႈသႂ်တေႃႇၵၼ်၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်၊ ဢမ်ႇႁဵတ်း ၸွမ်းထမ်း/တြႃးထုၵ်ႇ မႅၼ်ႈၸိုင် မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ထုၵ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈၽဵင်ႇ ပဵင်းၵၼ်၊ မီးလွင်ႈသိုဝ်ႈသႂ်တေႃႇၵၼ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸင်ႇတေ ပဵၼ်ၵၢၼ်။ ၸိုင်ႈမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းတေႃးၵၼ်မႃးႁိုင်ယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းႁိူဝ်ႉမွႆႈမႃးႁိုင်ယဝ်ႉ၊ ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ထုၵ်ႇလႆႈ ႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ပၼ်ယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸွမ်းၼင်ႇၵႃႈပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းတေၶတ်း ၸႂ်ႁဵတ်း သၢင်ႈၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရိူဝ်ႊလ် (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ)ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ- ၸိုင်ႈမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႉလၢႆးၾႅတ်ႊၻရိူဝ်ႊလ်သေႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိုင် တႃႇတေၵတ်းယဵၼ် ဢမ်ႇမီး။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ် မႃးၸိုင်ႈမိူင်းၾႅတ်ႊၻရိူဝ်ႊလ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းတေယူႇ ၼႂ်းသၽႃးသေႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၵႂႃႇ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၽေးယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ လႆႈႁပ်ႉၶေႃႈမုလ်းတီႈၵူၼ်းမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇၶွမ်ႊမတီႊငဝ်ႈငုၼ်း RCSS/SSA ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၼၢင်းယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁူမ်ႈမိုဝ်း ၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၵႂႃႇ ၼၼ်ႉတူဝ်ႈတၼ်းတႃႇသေႇ။ ပၼ်ႁႃၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵပ်းသၢၼ်တင်းမၼ်းၼၢင်း၊ မၼ်းၼၢင်း တေၸွႆႈ ဢဝ်တၢင်ႇလၢတ်ႈၼႂ်းသၽႃး ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈႁပ်ႉ ႁူႉသေၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇၸွမ်း- ၼႆယဝ်ႉ။