ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉဝၢၼ်ႈပၢင်ႇ "ၵႃႇလိင်ႇထွႆႉ" ဢွၼ်ႁူဝ် တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူဝ်ၸႂ်၊ ဝၢႆးထုၵ်ႇ သိုၵ်းတႆး SSA ႁုပ်ႈတပ်ႉ၊ လွၵ်ႇငိုတ်ႈၶႃၽီၵူၼ်းမိူင်း၊ ပၼ်တၢမ်ႇ တၢႆၵူၼ်း ၵပ်းသိုပ်ႇၸုမ်းသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ၊ ၵူၼ်းၵပ်းသိုပ်ႇ လွႆတႆးလႅင်း၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉတဵၵ်းၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇၶိူဝ်းယႂ်း။

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉ ယူႇၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈႁႅင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈတႂ်ႈၵုမ်းၵမ်ၸုမ်းပိတုၸိတ်ႉၵႃႇလိင်ႇထွႆႉ၊ ပၢႆႈတၢႆမႃးထိုင် လႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး တီႈၼိုင်ႈ လဝ်ႈလၢတ်ႈၶႆႈၼႄၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ၵွၼ်းၶေႃ) ဝႃႈ - ဝၢႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA (ၸုမ်းလွႆတႆးလႅင်း) ၶဝ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းတပ်ႉပၢင်သဝ်းပိတုၸိတ်ႉ "ၵႃႇလိင်ႇထွႆႉ" ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ မိူဝ်ႈၼႂ်းႁၢင်ပီ 2011၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႃႇလိင်ႇထွႆႉ ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉ ၸႂ်ၼႄးဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ၸႂ် RCSS/SSA ၼႆသေၶိုင်လၢႆးတဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ၵူႈမိူဝ်ႈၵူႈဝၼ်း၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵႃႇလိင်ႇထွႆႉငၢႆးမိူၼ်ၵူၼ်းယွင်ႇမႃႈလူးလႃးဢမ်ႇပိူင်ႈသိူဝ်ဝၢတ်ႇ၊ ယူႇယူႇလွၵ်ႇငိုတ်ႈၵူၼ်းမိူင်း၊ ထၢင်ႇထိူမ် သင်ဢိတ်းဢီႈၵေႃႈတိမတ်ႉ၊ ပေႃႉထုပ်ႉ၊ ဢဝ်သႂ်ႇထၢင်ႇလိၼ်။

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 2 ၵေႃႉ လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ - မိူဝ်ႈလဵဝ်ၸုမ်းပိတုၸိတ်ႉၵႃႇလိင်ႇထွႆႉလႄႇသွၵ်ႈၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ၊ ၽႂ်မီးလုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႈ ႁွင်ႉတိဢဝ်ႁဵတ်းသိုၵ်း၊ ပေႃးလုၵ်ႈဢမ်ႇႁဵတ်းဢဝ်ပေႃႈ၊ ပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းလႃးလႃး ၺႃးမႂ်ငိုၼ်း 1 ၵေႃႉလႂ် 30 သႅၼ်ပျႃး၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵူၼ်းၸၢႆးၼုမ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ၊ မၢင်ၸိူဝ်း ၵႂႃႇၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆး၊ ၵွပ်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်း ၵူဝ်လႆႈတိုၵ်းၸုမ်းသိုၵ်းတႆးလွႆ တႆးလႅင်း - ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ - မိူဝ်ႈလဵဝ်ၸုမ်းၵႃႇလိင်ႇထွႆႉ ပူင်ၵႂၢမ်းၼၵ်းပၼ်တၢမ်ႇတၢႆၵူၼ်းဝႆႉ 3 လွင်ႈ 1.ၵူၼ်း ၵပ်းသိုပ်ႇၸုမ်းပႃႇတီႇ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ၊ 2. ၵူၼ်းၵပ်းသိုပ်ႇၸုမ်းလွႆတႆးလႅင်း 3. ၵူၼ်းသိုၵ်းၸိူဝ်းလၵ်ႉပၢႆႈ ၊ ယွၼ်ႉၼႆႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတိုၼ်ႇၵူဝ်ၵၼ်လႄႈၶိုင်ႁႃလၢႆးၶၢႆႉပၢႆႈယူႇႁင်းၽႂ်မၼ်း၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼၼ်ႉပေႃးၸုမ်းသိူဝ်ၽိူၵ်ႇမႃးယဵမ်ႈၸႂ်းၵေႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူႉၵႃႈလႆႈ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈပေႃးသိုၵ်းလွႆတႆး လႅင်းမိူဝ်းၵေႃႈႁူႉၵႃႈလႆႈႁပ်ႉတွၼ်ႈ၊ ဝၢႆႈၵႃႇလိင်ႇထွႆႉပူင်ၵႂၢမ်းၸိူင်ႉၼႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်း မိူင်းယူႇယၢပ်ႇၵိၼ် ယၢပ်ႇတႄႉတႄႉ - ၼႆယူႇ။

လိူဝ်သေတဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ ၵႃႇလိင်ႇထွႆႉယင်းပၼ်ၶႂၢင်ႉပၼ်ႁႅင်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၽုၵ်ႇယႃႈ၊ ပေႃးယႃႈ ဢွၵ်ႇသမ်ႉဢမ်ႇပၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇၶၢႆတၢင်ႇတီႈ၊ တဵၵ်းႁုပ်ႈသိုဝ်ႉဢဝ်မူတ်း သမ်ႉပၼ်ၵႃႈ ၶၼ်ဢႄႇသေၶၢႆတၢင်ႇတီႈ၊ မၼ်းသိုဝ်ႉဢဝ် 1 ၸွႆႉ ဢမ်ႇပူၼ်ႉ 7 သႅၼ်ပျႃး၊ ပေႃးၶၢႆတၢင်ႇတီႈတႄႉၵူၼ်းမိူင်း လႆႈၼမ်လိူဝ်ၼၼ်ႉ၊ ပီၼႆႉႁူႉဝႃႈ ၵႃႇလိင်ႇထွႆႉႁုပ်ႈသိုဝ်ႉယႃႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမၼ်းၵုမ်းၵမ်ဢမ်ႇတႅမ်ႇ 200 ၸွႆႉ၊ ဢမ်ႇၼပ်ႉပႃးဢၼ်သိုဝ်ႉဢဝ်ထႅင်ႈၼႂ်းတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ၊ ဢွၼ်ၼႃႈသိုၵ်းတႆး SSA ပႆႇၶဝ်ႈႁုပ်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းတပ်ႉမၼ်းမီးဝႆႉပႃးႁူင်းတူမ်ႈႁုင်ယႃႈလူးၵွၼ်ႇ - ၵူၼ်ႈပၢႆႈမႃးသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၵႃႇလိင်ႇထွႆႉ ဢႃယု 40 ပၢႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႃးလွၼ် မိူင်းၵိုင်၊ မေးလူင်ႁွင်ႉ ၼၢင်းတွင်း ပဵၼ်ၵူၼ်းႁမ်းငၢႆး ၵေးသီး၊ မီးလုၵ်ႈ 2 ၵေႃႉ၊ မေးၼွႆႉႁွင်ႉ ၼၢင်းပီး ပဵၼ်ၵူၼ်းၼွင်ယႃႈသႆး လၢႆးၶႃႈ (ပေႃႈမေးၼွႆႉပဵၼ်ၵူၼ်း ႁႃၶၢဝ်ႇလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းလွႆတႆးလႅင်း)၊ ၵႃႇလိင်ႇထွႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉၸမ်ၸႂ်ၸဝ်ႈသိုၵ်းမိူင်းၸိုၼ်ႈ ၽူႈၵေႃႉဢွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းတပ်ႉၸုမ်း 758 ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး SSA မိူဝ်ႈပီ 2005 လႄႈ ထုၵ်ႇမူၵ်းယိုဝ်းတၢႆမိူဝ်ႈၼႂ်းပီ 2009 ၊ ဝၢႆးၸဝ်ႈသိုၵ်းမိူင်းၸိုၼ်ႈလုတၢႆၵႃႇလိင်ႇထွႆႉပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉပိ တုၸိတ်ႉဝၢၼ်ႈပၢင်ႇ မီးႁႅင်းသိုၵ်းမွၵ်ႈပၢၵ်ႇပၢႆ။

"မိူဝ်ႈသိုၵ်းတႆး SSA လွႆတႆးလႅင်းၶဝ်ႈႁုပ်ႈတပ်ႉၵႃႇလိင်ႇထွႆႉ ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈသိုၵ်းမၼ်းႁူမ်ႈ 47 ၵေႃႉ ပႃးတင်း ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇတင်း ၼမ်ၼွမ်းၸူး SSA ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵႃႇလိင်ႇထွႆႉမီးႁႅင်းသိုၵ်းဢမ်ႇပူၼ်ႉ 40 ၵေႃႉ၊ ယွၼ်ႉၵူဝ် ၸုမ်းလွႆတႆးလႅင်းမိူဝ်းႁဵတ်းႁၢႆႉတီႈမၼ်းလႄႈၸင်ႇၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵႃႇလိင်ႇထွႆႉ ႁွင်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉ (ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် ၵျေႃႇဢေး ဢွၼ်ႁူဝ်) မိူဝ်းပၵ်းသဝ်းယူႇၸွမ်းမၼ်းဝႆႉ၊ ၸုမ်းပိတုၸိတ်ႉၵႃႇလိင်ႇထွႆႉၵုမ်းၵမ်ပိုၼ်ႉတီႈ 6 ဢိူင်ႇၼႂ်းၸေႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ 1.ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈႁႅင်ႈ 2.ဢိူင်ႇတၢတ်ႇမွၵ်ႇ 3.ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈလိူဝ်ႇ 4. ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၸေႈ 5. ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈထီႇ 6. ဢိူင်ႇႁၢႆးသႅင် - ဝၢၼ်ႈသၢင်း။ " လႅင်ႇၶၢဝ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ဢၼ်ႁူႉၸွမ်းလွင်ႈၵႃႇလိင်ႇထွႆႉၸိသင်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်း ဢၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်းမၼ်းလၢတ်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ မီး 15 ၵေႃႉ၊ 1.လုင်းၸႃႇ လိင်ႇ (ၸလၢႆးၶုမ်ႇ) ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးဝႃႈလႆႈပွင်ပဵၼ် တၢႆမိူဝ်ႈပီ 14/05/11၊ 2.လုၵ်ႈမေးပီႈ ၼွင်ႉၵူၼ်းသိုၵ်းဢၼ်လၵ်းပၢႆႈ 2 ၵေႃႉ တၢႆႁူမ်ႈ 13 ၵေႃႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်ၼႃႈသိုၵ်း SSA ၶဝ်ႈႁုပ်ႈတပ်ႉဝၢၼ်ႈ ပၢင်ႇဢမ်ႇပေႃးႁိုင် 3. ၸၢႆးဢွင်ႇၸိင်ႇ ၵူၼ်းတပ်ႉၸုမ်း 1 ဝၢၼ်ႈႁႆး တၢႆပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇပႆႇႁိုင် - ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ - တင်ႈတႄႇၵႃႇလိင်ႇထွႆႉလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ပိတုၸိတ်ႉ သေမိူဝ်းပၵ်းတီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ႇ ၼႂ်းပီ 2006 ၊ ဢမ်ႇမီး လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈပူၵ်းပွင်သင်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လိူဝ်သေလွၵ်ႇငိုတ်ႈၵူၼ်းမိူင်း၊ လွင်ႈၾိင်ႈ ငႄႈလိၵ်ႈလၢႆး၊ လွင်ႈသႃႇသၼႃႇ ဢမ်ႇႁဵတ်းသင်၊ ဢၼ်ႁၼ်ၼႆႉႁူမ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢင်ႈဝႆႉဝတ်ႉလင်ၼိုင်ႈ ၵူၺ်း၊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈႁၢႆႉမိူၵ်ႈၵႃႇလိင်ႇထွႆႉ ၶႂ်ႈတုၵ်း ယွၼ်းလၢႆလၢႆၾၢႆႇ၊ ဢမ်ႇဝႃႈၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း ၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃပၼ်၊ ပေႃးဢမ်ႇၸွႆႈတႄႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ 6 ဢိူင်ႇ ဢၼ်ၵႃႇလိင်ႇထွႆႉၵုမ်းၵမ်ၼႆႉ တေယဵၼ်းပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းမိူင်းႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ - ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၸုမ်းပိတုၸိတ်ႉၵဵပ်းသိုၵ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 24/05/12 ၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်းႁူဝ်ပဝ်ႈသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ႁွင်ႉမွၵ်ႇဢဝ် ၸၢႆးတႃႉ ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉ (ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇ) သေ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တီႈတူၼ်ႈတီး။ ပၢင်ႁူပ်ႉဢုပ်ႇပွၵ်ႈၼႆႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈပႃးၸၢႆးတေႃးၼ ၼွင်ႉၸၢႆးၸဝ်ႈမိူင်းၸိုၼ်ႈ (ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်း 758 ဢၼ်သဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်ႈ 24/05/2009)။ ၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း လၢတ်ႈတုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ- သူၸဝ်ႈယႃႇပေၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇထႅင်ႈယဝ်ႉ၊ ပေႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် ယႃႇၸႂ်ႉလၢႆးဢထမ်ႇမ တဵၵ်းၶိၼ်ၵဵပ်းသိုၵ်း၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉ ဢဵၼ်ႁႅင်းသေမင်ၵၼ်ယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးတႃႉတုမ်ႉတွပ်ႇပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇဝႃႈ- တေဢမ်ႇၵဵပ်းသိုၵ်းထႅင်ႈ၊ ပိူင်ပဵၼ်ၵူႈ လွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ မၼ်းၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ၸဝ်ႈၸၢႆးၵႃႇလိင်ႇထွႆႉ၊ ၵဝ်ၶႃႈတေမိူဝ်းမွၵ်ႇ လၢတ်ႈၼႄမၼ်းၵူၺ်း- ဝႃႈၼႆ။